كارگاه‌هاي آموزش دستورنامه رابرت (كادرها)

دومین نشست بنیان‌گذاران:‌ تدوین اساسنامه سازمان موقت

۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۴
دو شنبه 19 مه 2025 بوسيله‌ى گروه نويسندگان

قرار است دومین نشست بنیان‌گذاران نسل اول «انجمن اصلی»‌‌ رأس ساعت ۵ بعد از ظهر روز چهارشنبه ۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۴ (دو روز دیگر) در دفتر کادرها دعوت به دستور شود. گفتنی است که «صحن»‌ از ساعت ۴ و ۳۰ دقیقه بعد از ظهر آن روز برای استقبال از بنیان‌گذاران آماده خواهد بود و انتظار می‌رود مدعوان محترم دقایقی قبل از ساعت ۵ بعد از ظهر در صحن حضور یافته باشند.

از آنجا که روند تأسیس انجمن اصلی،‌ در واقع، یک روند آموزش و تمرین دسته‌جمعی «قواعد دموکراسی»‌ نیز خواهد بود، از همین رو، اجلاس مجمع مؤسس انجمن اصلی ممکن است به بیش از دو نشست نیاز داشته باشد. در چنین شرایطی تأسیس یک «سازمان موقت»‌ ضروری خواهد شد.

خاطر نشان می‌شود فصل هفده کتاب دستورنامه رابرت (ویرایش دوازده، نشر اختران، ۱۴۰۴) با عنوان: «نشست‌های توده‌ای؛ سازمان‌دهی به یک انجمن دائمی) به همین موضوع پرداخته است و از بنیان‌گذاران انتظار می‌رود این فصل را که درک قواعد آن نسبتاً ساده است، مرور فرمایند. با این همه،‌ نوشته‌ای که در ادامه می‌آید، به برخی نکات مهم د راین زمینه اشاره می‌کند:‌

نشست توده‌ای

در کتاب دستورنامه رابرت،‌ قواعد عمومی و متشرک انواع مجامع تصمیم‌گیری تشریح شده است. اما علاوه بر این قواعد، قواعد اختصاصی چند نوع مجمع تصمیم‌گیری نیز مورد بررسی قرار گرفته است. این مجامع عبارتند از:۱. مجمع عمومی جامعه/انجمن/سازمان‌‌ها(اسمبلی)، ۲. مجمع عمومی نمایندگان جامعه/انجمن/سازمان‌ها (کنوانسیون)، ۳. بوردها، ۴. نشست‌های توده‌ای، (گفتنی است که قواعد اختصاصی مجالس قانون‌گذاری در کتاب دستورنامه مورد بررسی قرار نگرفته است).

وقتی گروهی از افراد بخواهند یک جامعه/انجمن سازمان‌یافته تأسیس کنند، وقتی دور هم جمع می‌شوند تا اساسنامه اختصاصی جامعه/انجمن خود را تدوین و تصویب کنند، در واقع یک مجمع تصمیم‌گیری تأسیس کرده‌اند که هرچند هنوز اساسنامه اختصاصی خود را ندارد،‌ اما تابع قواعدی است که در فصل هفدهم کتاب دستورنامه رابرت تشریح شده است. به این نوع از مجامع، نشست توده‌ای گفته می‌شود.

با این حساب، هرچند نشست‌های توده‌ای اساسنامه/آئین‌نامه اختصاصی ندارند، اما در چارچوب قانون عام پارلمان شکل می‌گیرند. به همین خاطر، وقتی افراد در چنان جوامعی دور هم جمع می‌شوند، قواعد اقنون عام پارلمانی را به عنوان قواعد پیش‌گزیده، در دورن ذهن خود دارند و دچار مشکل نمی‌شوند. اما در کشورهایی مثل ایران که مردم آن‌ها با قانون عام پارلمانی آشنا نیستند، چه باید کرد؟

تجربه برگزاری بیش از هزار کارگاه آموزشی در دفتر کادرها نشان داده است که بهترین روش مدیریت یک نشست توده‌ای این است که در همان نخستین مرحله، اعضای حاضر در نشست توده‌‌ای، کتاب دستورنامه را به عنوان مرجع پارلمانی خود انتخاب کنند. پیامد این انتخاب چیست؟

وقتی حاضران در یک نشست توده‌ای کتاب دستورنامه را به عنوان مرجع پارلمانی خود انتخاب می‌کنند،‌ مثل این است که آنان یک آئین‌نامه ۷۰۰ صفحه‌ای بدون هیچ مغایرتی را تصویب کرده‌اند و همین آئین‌ناه ناظر بر رفتار تک تک اعضای نشست توده‌ای خواهد بود.

بسیار خوب. اما حاضران در نشست‌ۀای توده‌ای در ایران با قواعد مندرج در کتاب دستورنامه رابرت آشنا نیستند. چه باید کرد؟

پاسخ تجربی به این پرسش این است که مریر جلسه (و مربی قواعد) به مرور و مورد به مرود،‌ قواعد مورد نیاز را برای حاضران تشریح کند و دلایل درستی قاعده مورد نظر را شرح دهد و اگر کل اعضای حاضر در صحن با آن قاعده موافق بودد،‌ طی همان قاعده عمل خواهند کرد، و اگر حتی یک عضو هم مخالفت کرد، لازم است آن قاعده با اکثریت دو سوم آرا اصلاح شود.

با توجه به همین تجربه بود که در نخستین نشست بنیان‌گذاران انجمن اصلی که روز چهارشنبه ۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۴ در دفتر کادرها دعوت به دستور شد،‌ مدیرجلسه کتاب دستورنامه رابرت را معرفی کرد و حاضران در نخستین نشست بنیان‌گذاران موافقت کردن که مجمع پارلمانی سازمان موقت «انجمن اصل»‌ طبق قواعد مندرج در این کتاب عمل کنند. این تصمیم بسیار مهم، باید در یکی از مواد اساسنامه سازمان موقت «انجمن اصلی»‌ قید شود.

عالوه بر این، لازم است برخی قواعد بسیار ضروری و مهم نیز تعیین تکلیف شود و حاضران در دومین نشست بنیان‌گذاران بر سر این قواعد و برخی از نکات به توافق برسند. این نکات عبارتند از:
۱. نام سازمان موقت
۲. هدف سازمان موقت
۳. اعضای سازمان موقت
۴. نشست‌های سازمان موقت (نشست‌های عادی، ویژه، الکترونیکی، روش انتشار فراخوان‌ها، نصاب و ا زاین قبیل)
۵. مسئولان سازمان موقت
۶. مرجع پارلمانی سازمان موقت (که تعیین شده)
۷. نحوه اصلاح اساسنامه سازمان موقت

با این توضیحات، انتظار می‌رود بنیان‌گذاران انجمن اصلی در دومین نشست خود که قرار است ساعت ۵ بعد از ظهر روز چهارشنبه ۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۴ در دفتر کادرها درعوت به دستور شود،‌ در همان نشست، نسبت به اساسنامه سازمان موقت به توافق برسند و به این ترتیب، سازمان موقت، تا تدوین و تصویب اساسنامه انجمن اصلی و تأسیس آن، روند تأسیس انجمن اصلی را مدیریت خواهد کرد.


اگر در باره نکات مطرح شده در این نوشته، پرسشی دارید، در گروه مطرح کنید تا مربی قواعد دموکراسی به آن‌ها پاسخ دهد.


پذيرش | تماس | نقشه‌ى سايت | | آمار سايت | بازديد كنندگان : 485 / 855614

 پيگيرى فعاليت سايت fa   پيگيرى فعاليت سايت اخبار ساخت جوامع طراز نوین   پيگيرى فعاليت سايت انجمن اصلی   ?

سايت با اسپيپ درست شده است 3.0.17 + AHUNTSIC

Creative Commons License