كارگاه‌هاي آموزش دستورنامه رابرت (كادرها)

تجربه بازآفرینی یک حزب براساس موازین دموکراسی:‌ اول دی ماه ۴۰۴ را به خاطر بسپاریم!

۲۹ مهر ۱۴۰۴
يكشنبه 26 اكتبر 2025 بوسيله‌ى گروه نويسندگان

«هسته اولیه» بازآفرینی حزب فرزندان ایران بر اساس قواعد دموکراسی (به روایت دستورنامه رابرت) متشکل از آقایان محمدطاهر آهنگری، جمشید ایرانی، علی‌اصغر بیات، علی جوادی، رضا جلالی، محمد مداح، و خانم لعیا جعفری، در نهمین نشست خود که روز دوشنبه ۱۰ شهریور ۱۴۰۴در دفتر کادرها دعوت به دستور شد، تصویب کرد مراسم تأسیس «گروه» بازآفرینی حزب فرزندان ایران روز دوشنبه اول دی ماه ۱۴۰۴ در دفتر کادرها برگزار شود. قرار است در این مراسم فعالان سیاسی علاقمند نیز شرکت کنند. از همین رو، علاقمندان به شرکت در تجربه بازآفرینی نخستین حزب ایرانی براساس موازین دموکراسی لازم است این روز را به خاطر بسپارند.

هرچند در نظام جمهوری اسلامی ایران که مبتنی بر اصل ولایت مطلقه فقیه است، فعالیت حزبی، به معنای متعارف این کلمه، محلی از اِعراب ندارد، با این همه، حدود ۱۲۰ حزب و سازمان سیاسی پروانه فعالیت دارند و «خانه احزاب» متشکل از احزاب دارای پروانه فعالیت، در بسیاری از استان‌ها تشکیل شده یا در دست تشکیل است و چراغ احزاب و سازمان‌ها و گروه‌های سیاسی فاقد پروانه فعالیت نیز، به رغم طوفان‌های سهمگین، همچنان روشنند. و نتیجه؟ البته که مأیوس کننده! چرا؟

این «چرا؟» از آن چراهایی است که، احتمالٌ، به تعداد پاسخ‌دهندگان به آن،‌ پاسخ خواهد داشت و تمام پاسخ‌‌ها نیز جلوه‌ای از واقعیت متکثر را بیان خواهند کرد. با این همه، به نظر می‌رسد به مرور ضرورت بازآفرینی نظام سیاسی به عنوان یک چشم‌انداز ملی، در افق سربرمی‌آورد. بازآفرینی حزب فرزندان ایران، به عنوان نخستین حزب ایرانی پروانه‌دار که قرار است براساس قواعد دموکراسی بازآفرینی شود، می‌تواند ـ گوش شیطان کر ـ نخستین تجربه از این نوع در راستای رسیدن به همان چشم‌انداز ملی تلقی شود.

انتظار می‌رود در پرتو تجربه‌هایی که در جریان بازآفرینی حزب فرزندان ایران بر اساس قواعد دموکراسی کسب خواهد شد، انجمن «اصلاح ساختاری احزاب سیاسی» (اساس) که روند تأسیس آن موقتا به حالت تعلیق درآمده است، بار دیگر فعال شود و بتواند تجربه‌های بازآفرینی این حزب را در اختیار سایر احزاب علاقمند قرار دهد و به این ترتیب، تجربه‌ بازآفرینی نظام سیاسی را غنی‌تر سازد.

خاطر نشان می‌شود یازدهمین نشست هسته اولیه بازآفرینی حزب فرزندان ایران در پرتو علم حقوق پارلمانی (قواعد دموکراسی) ساعت ۴ بعد از ظهر روز دوشنبه ۲۸ مهر ماه ۱۴۰۴ با حضور تعدادی از اعضای این حزب از استان‌های مختلف، به صورت الکترونیکی برگزار شد. گزارشی که در ادامه تقدیم می‌شود دستاورهای این نشست را مورد بررسی قرار می‌دهد. با هم بخوانیم:

معنای بازآفرینی

منظور از «بازآفرینی»، در پروژه بازآفرینی حزب فرزندان ایران، ایجاد و ارتقای مهارت خودسازماندهی دراعضای این حزب براساس قواعد و موازین دموکراسی است که در کتاب دستورنامه رابرت به تفصیل تشریح و تبیین شده است.

انتظار می‌رود در جریان بازآفرینی حزب فرزندان ایران، اعضا و هواداران این حزب این مهارت را کسب کنند که بتوانند در هر کوی و برزن و محله‌، به خودشان سازمان بدهند و حوزه‌های حزبی مستقل و خودگردان ایجاد کنند که اتحاد و ائتلاف آن‌ها در سطح کشور رکن اصلی تصمیم‌گیری حزب باشد.

برای تحقق این هدف، روند بازآفرینی حزب فرزندان ایران مراحل مختلفی را طی خواهد کرد تا در هر محله، تعداد هرچه بیشتری از اعضای حزب روند تأسیس یک «جامعه سیاسی» براساس موازین دموکراسی را فربگیرند و تمرین کنند.

هسته اولیه

نخستین مرحله در فرایند بازآفرینی حزب فرزندان ایران، تشکیل «هسته اولیه» متشکل از تعدادی از اعضای حزب بود که ـ دست کم ـ خصوصیات زیر را داشته باشند:
۱) «جدی» باشند و نسبت به بازآفرینی حزب «تعهد» داشته باشند و حاضر باشند برای این کار وقت و نیرو هزینه کنند،
۲) تا حدودی با قواعد بازی دموکراسی (به روایت دستورنامه رابرت)، به مثابه یک منظومه حقوقی نسبتاً پیچیده آشنا شده‌ باشند،
۳) براساس تجربه‌های خود به این نتیجه رسیده باشند که مبرم‌ترین و فوری‌ترین مشکل فعالیت سیاسی در ایران فقدان قواعد بازی عادلانه و منصفانه مورد توافق بین بازیگران سیاسی است و قواعد تشریح شده در کتاب دستورنامه رابرت این قواعد را در اختیار می‌گذارد،
۴) بخواهند بازآفرینی یک حزب سیاسی مانند یک لکوموتیو، سایر احزاب سیاسی را نیز در این مسیر همراه سازد، و
۵) اعتقاد داشته باشند که بازآفرینی نظام سیاسی براساس موازین دموکراسی محصول فعالیت آگاهانه فعالان سیاسی سازمان‌یافته است که بتوانند به خودشان به مثبه یک نظام سیاسی براساس موازین دموکراسی سازمان دهند.

نخستین مشکل

به راحتی می‌توان تصور کرد که، در آغاز راه، دشوارترین وظیفه یافتن و متشکل‌ کردن تعدادی از اعضا و هوادارن حزب است که خصوصیات پنجگانه فوق را کسب کرده باشند.

خوشبختانه مجموعه‌ای از عوامل اجتماعی دست به دست هم دادند تا این اتفاق رقم بخوردد: آقای جمشید ایرانی دبیرکل حزب فرزندان ایران که اردیبهشت ماه ۱۴۰۳ و در جریان برگزاری مجمع «انجمن هماهنگی مواریث تمدن ایرانی» با قواعد اداره مجامع تصمیم‌گیری آشنا شده بود، طی یک سال و نیم گذشته تلاش عظیمی صرف آشنا ساختن تعداد قابل توجهی از فعالان سیاسی با این قواعد کرد.

همین‌جا اشاره به این واقعیت لازم است که از سال ۱۳۹۱ تا کنون فعالان سیاسی متعددی کوشیده‌اند تا ضرورت درونی‌سازی این قواعد در احزاب و سازمان‌های سیاسی را به مسؤلان این سازمان‌ها توضیح دهند. هرچند آن تلاش‌ها به نتیجه دلخواه نرسید،‌ اما هر یک از آن تجربه‌ها درس‌هایی در پی داشت که در موفقیت تجربه بازآفرینی حزب فرزندان ایران تأٍیر گذاشتند. به این ترتیب می‌توپان گفت که صِرف تشکیل هسته بازآفرینی حزب فرزندان ایران جلوه‌ای از تحولات مولکولی عظیمی است که طی سال‌های اخیر در سطح اقیانوسی در اعماق فرهنگ ایران جریان داشته است و دیر یا زود به تحولات بنیادین در روبناهای حقوقی و سیاسی منجر خواهد شد.

نخستین نشست

با پیگیری‌های دبیرکل حزب فرزندان ایران، سرانجام نخستین نشست «هسته بازآفرینی» این حزب ساعت ۴ بعد از ظهر روز دوشنبه ۵ خرداد ماه ۱۴۰۴ با حضور خانم لعیا جعفری و آقایان محمدطاهر آهنگری، جمشید ایرانی، علی جوادی، رضا جلالی و داود حسین (به عنوان تسهیل‌گر روند بازآفرینی) در دفتر کارگاه‌های آموزش دستورنامه رابرت (دفتر کادرها)‌ تشکیل شد.

صورتجلسه نخستین نشست هسته بازآفرینی نشان می‌دهد که در این جلسه، ویرایش دوازدهم کتاب «دستورنامه رابرت» به عنوان مرجع پارلمانی هسته بازآفرینی انتخاب شده است. این تصمیم به این معناست که قواعد مندرج در کتاب دستورنامه رابرت، هرکجا کاربرد داشته باشد و با مصوبات هسته اولیه مغایرت نداشته باشد، از سوی اعضای هسته اولیه لازم‌الاجرا خواهد بود.

بدیهی است که اعضای اولیه با تمام قواعد مندرج در کتاب دستورنامه رابرت آشنا نباشند. برای حل این معضل چه باید کرد؟

تجربه‌های تشکیل ده‌ها انجمن براساس قواعد دستورنامه رابرت در دفتر کادرها نشان داده است مناسب‌ترین راه حل این مشکل این است که مدیر جلسه که به عنوان مربی قواعد دموکراسی نیز ایفای نقش می‌کند، در جریان بازی، قواعد مورد نیاز را به حاضران در جلسه معرفی می‌کند و دلایل منطقی آن‌ها را به آنان توضیح می‌دهد و اگر تمام اعضای حاضر، هر قاعده را عادلانه و منطقی تشخیص دادند، از آن پس طبق همان قاعده رفتار خواهد شد، اما اگر حتی یک نفر از اعضای حاضر با آن قاعده مخالفت بکند، جمع تصمیم می‌گیرد که با آن قاعده خاص چگونه رفتار شود و طبق نظر جمع عمل خواهد شد.
پیش‌نویس صورتجلسه نخستین نشست هسته اولیه گروه باز‌آفرینی حزب فرزندان ایران در پرتو علم حقوق پارلمانی

نخستین نشست هسته اولیه گروه بازآفرینی حزب فرزندان ایران در پرتو علم حقوق پارلمانی با حضور خانم لعیا جعفری، و آقایان جمشید ایرانی، محمدطاهر آهنگری، داود حسین ، علی جوادی و رضا جلالی در دفتر کادرها برگزار شد.

تجربه‌های مکرر دفتر کادرها نشان داده است که این روش کار برای آموزش و تمرین قواعد دموکراسی در فرهنگ فعلی ایرانیان مناسب‌ترین روش است. به این ترتیب، اعضای حاضر در نشست‌ها، در جریان بازی دموکراسی، به مرور با قواعد بازی آشنا می‌شوند و در جریان بازی این قواعد را تمرین می‌کنند.

تأسیس هسته بازآفرینی

بیش از یک دهه تجربه دفتر کادرها نشان می‌دهد که برای آشنایی اولیه با کلیات قواعد دستورنامه رابرت چونان یک منظومه حقوقی، دست کم به ده جلسه دو ساعته تمرین نیاز است. به همین خاطر، روند تدوین اساسنامه انواع انجمن‌های در دست تأسیس، برای ده جلسه برنامه ریزی می‌شود و کارورزان طی این ده جلسه ضمن تدوین اساسنامه «جامعه» در دست تأسیس، با مبرم‌ترین و پرمصرف‌ترین قواعد قانون عام پارلمانی نیز آشنا می‌شوند.

اسناد موجود در آرشیو بازآفرینی حزب فرزندان ایران نشان می‌دهد که پیش‌نویس اساسنامه هسته اولیه بازآفرینی در ششمین نشست این هسته که روز دوشنبه ۳۰ تیر ماه ۱۴۰۴ در دفتر کادرها دعوت به دستور شده است، به شرح زیر تصویب رسید:‌

اساسنامه هسته اولیه گروه بازآفرینی
حزب فرزندان ایران

ماده یک: نام
هسته اولیه گروه بازآفرینی حزب فرزندان ایران

ماده دو:‌هدف
بازآفرینی حزب فرزندان ایران در پرتو علم حقوق پارلمانی

ماده سه:‌ اعضا
کسانی که این سند را امضا کنند عضو هسته اولیه و گروه بازآفرینی خواهند بود.
۱. محمد‌طاهر آهنگری،‌۲. جمشید ایرانی،‌۳. علی‌اصغر بیات،‌ ۴. علی جوادی، ۵. محمد مداح و . . .

ماده چهار: مسئولان
۱. مسئولان هسته اولیه عبارتند از: ۱. مدیر جلسات (مربی قواعد دموکراسی)، ۲. دبیر، ۳. خزانه‌دار، و ۴. مورخ؛ این مسئولان وظایف مقرر در مصوبات انجمن و در مرجع پارلمانی انجمن را انجام خواهند داد.

ماده پنج: نشست‌ها
۱.نشست‌های هسته اولیه روزهای دوشنبه دوم و چهارم هر ماه در دفتر کارگاه‌های آموزش دستورنامه رابرت برگزار می‌شود. 
۲. علاقمندان به مشارکت در روند بازآفرینی حزب می‌توانند به عنوان مهمان با معرفی یکی از اعضای هسته اولیه در نشست‌های علنی هسته اولیه شرکت کنند، اما فقط حق دادن پیشنهاد و شرکت در مذاکره را خواهند داشت.
۳. نشست‌های انجمن با حضور ۳ عضو نصاب خواهد داشت.

ماده شش: مرجع پارلمانی
کتاب دستورنامه رابرت ویرایش دوازدهم مرجع پارلمانی انجمن است و قواعد مندرج در آن هرجا که کاربرد داشته باشد و با مصوبات انجمن مغایرت نداشته باشد،‌ لازم‌الاجرا خواهد بود.

ماده هفت:‌اصلاح
مفاد این اساسنامه با اخطار قبلی و در هر نشستی که به صورت قانونی فراخوان شده باشد و به نصاب رسیده باشد، با موافقت دو سوم آرای مأخوذه قابل اصلاح خواهد بود.

پس از تصویب اساسنامه با اکثریت آرا، کارورزانی که اساسنامه مصوب را قبول داشتند، مجمع مؤسس تشکیل دادند و مسؤلان هسته بازآفرینی را طبق اساسنامه مصوب انتخاب کردند و به این ترتیب، هسته اولیه به مثابه یک «جامعه» تأسیس شد.

گذار از «هسته اولیه» به «گروه بازآفرینی»

همانطور که در ابتدای این نوشته خاطر نشان شد، روند بازآفرینی حزب فرزندان ایران، همانند روند بازآفرینی سایر ساختارهای موجود، مرحله به مرحله جلو می‌رود و در هر مرحله، افراد بیشتری در روند بازآفرینی مشارکت می‌کنند. افراد جدید، در جریان بازی با افراد قدیمی‌تر، با قواعد آشنا می‌شوند و افراد قدیمی‌تر نیز،‌ قواعد قدیمی را باردیگر تمرین می‌کنند. و به این ترتیب، مهارت کارورزان برای ساخت جوامع مردم خود قانون‌گذار به صورت مستمر ارتقا می‌یابد.

«هسته اولیه بازآفرینی»، پس از تأسیس، راه‌نقشه تشکیل «گروه بازآفرینی» حزب فرزنداتن ایران را تدوین می‌کند. فرایند تدوین راه‌نقشه تشکیل «گروه بازآفرینی»، هم تمرین تدوین برنامه استراتژیک است و هم تمرین قواعد دموکراسی.

اول دی ماه را به خاطر بسپاریم!

«هسته اولیه» بازآفرینی حزب فرزندان ایران که روز دوشنبه ۱۰ شهریور ۱۴۰۴در دفتر کادرها دعوت به دستور شد، تصویب کرد مراسم تأسیس «گروه» بازآفرینی حزب فرزندان ایران روز دوشنبه اول دی ماه ۱۴۰۴ در دفتر کادرها برگزار شود. با این حساب، راه نقشه تأسیس «گروه بازآفرینی» به این معناست که مشخص شود در روز موعود قرار است چه اتفاقی رخ بدهد و برای تحقق آن رخداد، از اکنون چه کسانی باید چه کارهایی را انجام دهند.

در یازدهمین نشست هسته اولیه بازآفرینی حزب فرزندان ایران که به صورت الکترونیکی عصر روز دوشنبه ۲۸ مهر ماه ۱۴۰۴ برگزار شد، و اعضا و هوادان حزب از برخی از استان‌ها هم در آن شرکت کرده بودند، پیشنهاد قیام به کمیته کل به تصویب رسید تا اعضای حاضر در نشست نظرات خودشان را در مورد برنامه آن روز بیان کنند.

قرار شد آقای محمد‌طاهر آهنگری قطعنامه دستور جلسه مجمع مؤسس گروه بازآفرینی حزب فرزندان ایران را براساس نکاتی که در کمیته کل مطرح شد تدوین کند و برای تصویب به نشست بعدی هسته اولیه ارایه دهد.

گفتنی است یک کمیته دو نفره مرکب از آقایان محمد‌طاهر آهنگری و داود حسین نیز تشکیل شده است تا پیش‌نویس بیانیه بازآفرینی حزب فرزندان ایران و پیش‌نویس اساسنامه گروه بازآفرینی این حزب را آماده کند و به نشست بعدی هسته بازآفرینی ارایه دهد.

این نوشته، با ارایه یادداشتی که در صفحه تلگرامی «بازآفرینی حزب فرزندان ایران منتشر شده است، به پایان می‌رسد. با این امید که بنیان‌گذاران «انجمن اصلاح ساختاری احزاب سیاسی» (اساس) که فعالیت پرثمرشان در پی حوادث جنبش «زن‌، زندگی، آزادی» موقتاْ تعلیق شد، بار دیگر فعالیت خود را کلید بزنند.

مانیفست بازآفرینی

سلام به همه

با احترام یادآوری می‌کند، چهاردهمین نشست هسته بازآفرینی حزب فرزندان ایران در پرتو علم حقوق پارلمانی (موازین دموکراسی)، طبق بند ۱ ماده پنج اساسنامه این گروه، ساعت ۴ بعد از ظهر روز دوشنبه ۱۲ آبان، به صورت الکترونیکی دعوت به دستور خواهد شد.

قرار است در آن نشست متن بیانیه هدف و نیز پیش‌نویس اساسنامه گروه بازآفرینی حزب فرزندان ایران از سوی کمیته دو نفره‌ای (متشکل از آقایان محمدطاهر آهنگری و داود حسین) که به همین منظور تشکیل شده، ارایه شود و مورد بررسی قرار بگیرد.

نیز قرار است در نشست‌های هسته اولیه، آن گروه از اعضا و هواداران حزب که نسبت به بازآفرینی حزب براساس موازین دموکراسی علاقمند و متعهد هستند، شرکت کنند و به این ترتیب، اعضای گروه باآفرینی، از هر استان سه نفر، با قواعد بازی دموکراسی در عمل آشنا شوند.

اعضای گروه بازآفرینی در مراسمی که قرار است روز اول دی ماه در تهران (دفتر کادرها) برگزار شود، شرکت خواهند کرد تا ضمن تصویب اساسنامه و برگزاری مجمع مؤسس، مسؤلان دايمی گروه بازآفرینی حزب فرزندان ایران را تأسیس کنند. همین گروه، به صورت جمعی و دموکراتیک، روند بازآفرینی حزب فرزندان ایران را در سطح ملی رهبری و مدیریت خواهد کرد.

هدف‌ نهایی این است که حوزه‌های حزبی در سطح هر کوی و برزن و در هر محله، براساس موازین دموکراسی تشکیل شوند و برای نخستین بار در ایران حزبی سر برآورد که تصمیم‌های آن از پائین و براساس اراده تمام اعضا اتخاذ خواهد شد و هر حوزه حزبی در چارچوب مرامنامه و اساسنامه مورد توافق، به صورت مستقل و خودگردان مسائل قلمروی خود را مورد بررسی قرار خواهد داد و برای حل آن‌ها در سطح محل، شهر، استان و ملی، تلاش خواهند کرد.

انتظار می‌رود، و این انتظار بی‌جا نیست، که حزب فرزندان ایران چونان یک لکوموتیو، سایر احزاب سیاسی را در مسیر بازآفرینی براساس موازین دموکراسی با خود همراه سازد و به این ترتیب، شرایط ذهنی را برای بازآفرینی نظام سیاسی براساس موازین دموکراسی آماده سازد.

با احترام
تسهیل‌گیر روند بازآفرینی


پذيرش | تماس | نقشه‌ى سايت | | آمار سايت | بازديد كنندگان : 90 / 855649

 پيگيرى فعاليت سايت fa   پيگيرى فعاليت سايت اخبار ساخت جوامع طراز نوین   پيگيرى فعاليت سايت بازآفریی حزب فرزندان ایران   ?

سايت با اسپيپ درست شده است 3.0.17 + AHUNTSIC

Creative Commons License