انجمن خانه مانا

در بیست و هفتمین نشست ماهانه «انجمن خانه مانا» که به صورت حضوری و الکترونیکی صبح روز جمعه ۲ مرداد ماه ۱۴۰۵ در منزل سرکار خانم رؤیا افشار در تهران برگزار شد، پیش‌نویس قطعنامه «بیانیه‌ ارزش‌ها» از سوی سرکار خانم نسیم حسینی ارایه شد تا پس از بررسی در مجمع آتی انجمن که نخستین جمعه شهریور ماه برگزار می‌شود، به تصویب برسید.

در این نشست هدف انجمن خانه مانا به این شرح اصلاح شد: ایجاد انجمن های توسعه پایدار محلات از طریق مشارکت اجتماعی و دموکراتيک اهالی هر محله.

قرار شد در وب سایت «کارگاه‌های آموزش دستورنامه رابرت» (همین وب سایت) یک دامنه اختصاصی برای انجمن خانه مانا ایجاد شود و یک وب‌سایت مستقل در اختیار این انجمن قرار بگیرد.

خانم شراره مامبیگی یکی از اعضای فعال این انجمن گزارشی از فعالیت‌های خود در سازماندهی به اهالی محله «دهکده» در کردان (استان البرز) جهت گردآوری زباله از سطح محله با مشارکت اهالی محل ارایه داد.

آقای نادر بختیار نیز که کارگاه‌های ارتقای انواع مهارت‌های اجتماعی در کودکان را در فرهنگسراهای تهران برگزار می‌کند و در این نشست به عنوان مهمان شرکت کرده بود،‌ پس از آشنایی اولیه با نحوه اداه مجامع تصمیم‌‌گیری بر اساس قواعد دموکراسی (به روایت دستورنامه رابرت) اظهار علاقه کرد که در زمینه ترویج سواد دموکراسی در میان کودکان با انجمن خانه مانا همکاری کند.

خاطر نشان می‌شود خانه مانا به همت سرکار خانم نسیم حسینی و مشارکت گروهی از فعالان اجتماعی در اواخر سال ۱۴۰۳ در منزل یکی از ساکنان محله دهکده در کردان تأسیس شد و نشست‌های ماهانه آن طی این مدت بی‌وقفه برگزار شده است.

به کار گیری قواعد دستورنامه رابرت در اداره مجامع این انجمن سبب شده است که هیچ مشکل رویه‌ای سبب بروز اختلال در کارکرده‌های انجمن نشود. اما رشد یک جامعه/انجمن، وقتی قرار نباشد از رانت‌های حکومتی استفاده کند با همان مشکلاتی مواجه می‌شود که تمام فعالان سیاسی اجتماعی با آن‌ها آشنا هستند. با این همه، نفس پیگیری اعضای این انجمن یک ارزش گرانقدر است و همین پیگیری سبب خواهد شد که سرانجام مشکلات یکی پس از دیگری شناسایی و رفع شوند. از همین رو، قرار است در نشست آتی، برنامه استراتژیک انجمن مورد تجدید نظر قرار بگیرد و روش‌های جدیدی برای معرفی ارزش‌های انجمن خانه مانا و تشویق اهالی هر محل به تشکیل انجمن‌های محلی توسعه پایدار شناسایی شود و به اجرا درآید.

متن پیش‌نویس بیانیه ارزش‌های «خانه مانا» - که انصافاً ارزش تأمل دارد - در ادامه تقدیم می‌شود:

ساعت ۹ صبح روز پنج‌شنبه ۸ آبان ۱۴۰۴ نشست تعویقی بیستمین اجلاس ماهانه انجمن خانه مانا به صورت الکترونیکی در سکوی گوگل‌میت دعوت به دستور شد. خاطر نشان می‌شود نشست‌های عادی این انجمن، ساعت ۱۰ صبح نخستین جمعه هر ماه به صورت حضوری و غیرحضوری در دفتر کارگاه‌های آموزش دستورنامه رابرت (دفتر کادها)‌ دعوت به دستور می‌شود. اما از آنجا که (...)

در هفتمدهمین نشست ماهانه انجمن خانه مانا که ساعت ۱۰ صبح روز جمعه ۳ مرداد ۱۴۰۴ به صورت حضوری و الکترونیکی در دفتر کادرها دعوت به دستور شد، خطوط کلی برنامه استراتژیک این انجمن که در نشست‌های قبلی مورد بررسی قرار گرفته بود، به تصویب رسید.

در این نشست، خانم شراره مامبیگی یکی از رهبران محلی این انجمن گزارشی از فعالیت‌های خود در امر سازمان‌دهی به ۲۴۷ باغ ویلا در محله «دهکده» در شهر کردان کرج ارایه داد.

خانم لیلی عبدالوند که به دعوت خانم نسیم حسینی دبیر انجمن به عنوان مهمان در این نشست شرکت کرده بود،‌ بعد از آشنایی با فعالیت‌های انجمن فرم عضویت را پر کرد و عضو انجمن شد و تعهد داد تا نسبت به جذب اعضای جدید و تأسیس انجمن محلی توسعه‌ پایدار در محله خود تلاش کند.

در شرایطی که از در و دیوار نکبت می‌بارد و مردم کاسه چه کنم به دست گرفته اند و در ناتوانی حیرت‌انگیز خود غوطه می‌خورند، انجمن کوچک خانه مانا چشم‌انداز بزرگی برای خود ترسیم کرده است،‌ باشد که مایه عبرت دیگران شود.

نوشته‌ای که درادامه می‌اید گزارش مفصل‌تر دستاوردهای این نشست است. با هم بخوانیم:‌

هرچند شانزدهمین نشست ماهانه انجمن «خانه مانا» که صبح روز نخستین جمعه خرداد ۱۴۰۴ در دفتر کارگاه‌های آموزش دستورنامه رابرت (دفتر کادرها)‌ برگزار شد،‌ به دلیل غیبت موجه برخی از اعضای انجمن به نصاب نرسید، با این همه، اعضای حاضر در این نشست، بررسی برنامه استراتژیک انجمن را ادامه دادند و خطوط کلی برنامه انجمن در سال ۱۴۰۴ را تصویب کردند. این (...)

در پانزدهمین نشست «انجمن خانه مانا» که صبح روز جمعه ۵ اردیبهشت ۱۴۰۴ به صورت حضوری و الکترونیکی در دفتر کادرها برگزار شد، خانم شراره مامبیگی مسئول کمیته آموزش این انجمن در گزارش خود به تجربه‌ای اشاره کرد که هرچند یک تجربه محلی است، اما با توجه به چشم‌اندازی که انجمن «خانه مانا»‌ برای خود تعریف کرده است، این تجربه می‌تواند، در سطح ملی. مورد توجه قرار بگیرد.

گزارش کوتاهی که در ادامه تقدیم شده است، به همین موضوع می‌پردازد.

به نظر می‌رسد یکی از جلوه‌های تحولات عمیق در مناسبات اجتماعی در ایران معاصر، تحولاتی است که در سطح محلات ظهور و بروز یافته است.

میان ‌سالانی که زندگی در محلات قدیمی، به ویژه در شهرهای کوچک را تجربه کرده‌اند، به صورت شهودی درک می‌کنند که مناسبات موجود بین ساکنان محلات امروزی، به ویژه در کلان‌شهر‌ها، تا چه اندازه تغییر کرده است.

در حالی که، به عنوان نمونه، کسب اخبار و اطلاعات در جوامع سنتی مستلزم برقراری ارتباط چهره به چهر بود، در دنیای مدرن، رادیو، تلویزیون، و این‌روزها گوشی تلفن همراه، تقریباً‌ تمام اطلاعات و اخبار مورد نیاز را در اختیار افراد قرار می‌دهند.

به عنوان یک نمونه جدید‌تر، در حالی که خرید کالاهای مورد نیاز مستلزم رفتن به بازارچه محله بود، این روز‌ها خرید‌های آنلاین این حد از روابط بین اهالی محل را هم غیرضروری ساخته است.

به این ترتیب، مجموعه‌ای از تحولات اجتماعی سبب شده است که گاهی حتی ساکنان یک مجتمع مسکونی از دیدار هم محروم بمانند.

هدف این نوشته مختصر، تحلیل جامعه‌شناختی تحولاتی نیست که زندگی در محلات، در گذار از سنت به مدرنیته، تجربه کرده‌اند. مسئله این است که آیا می‌شود به جای مناسبات سنتی در محلات که محصول روندهای خود به خودی زندگی بودند و به صورت فعلی در آمده‌اند، نوع دیگری از زندگی محلی را به صورت آگاهانه سازمان داد؟

ایده تأسیس «انجمن‌های محلی توسعه‌پایدار بر اساس قواعد دمکراسی» پاسخی است به این نیازکه مراحل آزمایشی خود را طی می‌کنند.

بر اساس این طرح، اهالی هر محله، به صورت داوطلبانه و آگاهانه، در یک فضای عمومی دور هم جمع می‌شوند و با حفط حریم خصوص افراد و احترام به استقلال خانواده‌ها، در چارچوب قواعد عقلی مورد توافق، در مورد ارتقای کیفیت زندگی اعضای انجمن محلی با هم همکاری خواهند کرد.

بدیهی است بین این نوع از انجمن‌های محلی که هدفشان ارایه خدمات به اعضای انجمن است،‌ با حکومت‌های محلی که در باره مشاعات محله تصمیم می‌گیرند، و تصمیماتشان برای اهالی محل حکوم قانون خواهد داشت،‌ و در نتیجه، تمام
اهالی محل، خواسته یا ناخواسته، عضو آن محسوب می‌شوند. تفاوت حقوقی وجود دارد.

در حالی که هدف اعلام شده «سازمان حامیان تأسیس انجمن‌های طراز نوین شهر و روستا» تسهیل و تسریع روند تشکیل حکومت‌های محلی بر اساس قواعد دموکراسی در سطح کشور است، انجمن خانه مانا می‌تواند همین نقش را در امر تشکیل انجمن‌های توسعه‌ پایدار محلات ایفا کند.

گزارشی که در ادامه تقدیم می‌شود، دستاوردهای انجمن خانه مانا را در این زمینه توصیف می‌کند: