كارگاه‌هاي آموزش دستورنامه رابرت (كادرها)
پذيرش > مقالات آموزشي > مقالات آموزشي

مقالات آموزشي

اين بخش كه روز جمعه اول فروردين 1393 ايجاد شد به مقالات مربوط به قانون و رويه‌ پارلماني اختصاص مي‌يابد. نام این بخش که تا تاریخ دوشنبه ۲۸ دی ماه ۱۳۹۴ «اسناد آموزشی» بود، در این روز به «مقالات آموزشی» عوض شد. اسناد آموزش در بخش دیگری جاگذاری خواهد شد.

مقاله‌هاى اين بخش


الفبای ساخت «جامعه» مدرن در ایران فردا (مقالات آموزشي )

۲۸ آبان ۱۴۰۱
شنبه 19 نوامبر 2022 بوسيله‌ى گروه نويسندگان

هنگام نگارش این نوشته، سرنوشت جنبشی که با پرچم «زن، زندگی و آزادی» در ایران آغاز شده، ناروشن است، اما در این تردیدی نیست که جامعه پا به ماه زایمانی است که نطفه‌اش در فردای انقلاب بهمن بسته شد که نیروهای رها شده از دهات سراسر کشور، با شعار «حزب فقط حزب‌الله» برای پاک‌سازی دامن آلوده‌ی شهر از آنچه که آنان «لهو و لهب» می‌دانند، به شهرها تاختند و طی چهل سال گذشته با تمام ایمان و قهر خشونت‌بار خود کوشیدند تا جامعه مطلوبشان را در سراسر ایران - و اگر شد در چهان! - مستقر سازند. دهه‌ی چهلی‌ها همان وقت شعار «انقلابی دگر باید» سردادند و با تمام توان کوشیدند از تمدن تازه شکفته در شهر‌های مدرنٍ تازه شکل‌گرفته در تاریخ کهن‌سال ایران، تمام قد دفاع کنند و همه از سرنوشت تلخ و محتوم آنان با خبرند: زیرپای دهاتیان مسلح له شدند. اکنون که دهه‌ی هشتادی‌ها، ققنوس‌وار از خاکستر مبارزان آن سال‌ها سربرآورده‌اند تمام جهان نگران سرنوشت آنان است: چه بر سر آنان خواهد آمد و - مهم‌تر- آنان چه سودایی در سر دارند؟ مانیفست آنان روشن است: برای یک زندگی معمولی، برای زن، زندگی و آزادی، . . .ولی آیا «حزب‌الهی‌‌های» مسلح، دهه‌ی هشتادی‌ها را هم مثل دهه‌ی چهلی‌ها به خاک و خون نخواهند کشید؟ جهان نظاره‌گره است اما کادرها نمی‌توانند نظاره‌گر باقی بمانند.

تا همین دو ماه پیش، فعالان اجتماعی پروفشنال از بی‌تفاوتی مردم و به خصوص نسل جوان نسبت به سرنوشت جامعه گله می‌کردند، اما اکنون که دهه‌ی هشتادی‌ها و سایر مردم با تمام توان پا به میدان گذاشته‌اند و دیکتاتوری را نفی ‌ می‌کنند، کم نیستند فعالان اجتماعی که می‌گویند: ما باران می‌خواستیم نه سیل!

نگرانی آنان موجه به نظر می‌رسد: انقلاب‌ها، معمولاَ، سیل‌آسا نظام‌های کهنه را در هم می‌کوبند و نظام‌های نوینی جایگزین آن‌ها می‌کنند. اما نیروهای انقلابی، که زیر سیطره‌ی یک نظام استبدادی پرورش یافته‌اند، معمولاً مهارت‌های اجتماعی بسیار پیچیده‌ی ساخت «جامعه» مدرن را ندارند، و در نتیجه، از درون انقلاب‌های ضد استبدادی، نیروی جایگزینی سر بر می‌آورد که معمولاَ طرفداران رژیم سابق را ضد انقلاب می‌داند و برای سرکوب آنان ناگزیر به تحمیل نظام استبدادی دیگری می‌شود و این چرخه شوم ادامه می‌یابد. شاید به همین خاطر، برخی از فعالان اجتماعی ترجیح می‌دادند که با ساخت و تقویت تدریجی جامعه مدنی، حکومت مستقر را به رعایت قانون و حقوق مردم مجبور سازند و اکنون که مردم سیل‌آسا در پی براندازی دیکتاتوری هستند، آنان نگران فردای کشوراند. آیا نگرانی این گروه از فعالان اجتماعی موجه است؟



اهمیت دموکراسی آتنی برای کادرها! (مقالات آموزشي )

۱۷ خرداد ۱۴۱۰
سه شنبه 7 ژوئن 2022 بوسيله‌ى گروه نويسندگان

نوشته‌ای که در ادامه تقدیم شده است، بار نخست، روز دوشنبه ۱۶ خرداد ۱۴۰۱ در گروه مجازی «تدارک انجمن اصلی» - رسانه خبری گروه حامیان تأسیس انجمن اصلی - منتشر شد، اما به دلیل این که نکات مطرح شده در آن، چه بسا برای فعالان اجتماعی که به قواعد بازی دموکراسی علاقمند هستند،‌ مفید خواهد بود،‌ این جا نیز باز نشر می‌شود. در این نوشته، ضمن معرفی کتابچه «دموکراسی آتنی» - که در دست ترجمه است - اهمیت تجربه آتنیان در ساختن نخستین دموکراسی برای مردم امروز ایران مورد اشاره قرار گرفته است. با هم این مطلب را بخوانیم:



نصاب در مجمع و در کارگاه: مشکل و راه حل! (مقالات آموزشي )

۸ اردیبهشت ۱۴۰۱
پنج شنبه 28 آوريل 2022 بوسيله‌ى گروه نويسندگان

نوشته‌ای که در ادامه می‌آید، پیشتر در گروه مجازی «تدارک انجمن اصلی»، رسانه اختصاصی گروه حامیان تأسیس انجمن اصلی منتشر شده است و به این دلیل که نکات مطرح شده در آن می‌تواند برای تمام فعالان اجتماعی که در پی ساختن جامعه‌های طراز نوین هستند مفید باشد، در اینجا نیز منتشر می‌شود. در این نوشته استدلال شده است که چرا برای جامعه‌های طراز نوین مناسب‌تر است که به جای عضو‌گیری افراد، تلاش کنند گروهایی طبق رهنمودهای دستورنامه سازمان بدهند و این گروه‌ها را به مثابه کنوانسیون با هم متحد سازند. البته، هر زمان که اعضای یک جامعه/انجمن بخواهند می‌تواند ساختار سازمانی خودشان را به دلخواه و طبق قواعد مورد توافق بازسازی کنند. . . البته این انعطاف‌پذیری مستلزم آن است که اعضای آن جامعه/انجمن با قانون عام پارلمانی و دستورنامه به خوبی آشنا باشند و مهارت به کارگیری آن را کسب کرده باشند. . . با هم این مقاله کوتاه را می‌خوانیم:



در باره «سازمان موقت» (مقالات آموزشي )

۲ فروردین ۱۴۰۱
جمعه 22 آوريل 2022 بوسيله‌ى گروه نويسندگان

برای تأسیس یک جامعه/انجمن/سازمان دائمی، بر اساس قواعد دستورنامه رابرت، معمولاً برگزاری دو نشست کافی است. اما گاهی روند تأسیس جامعه/انجمن، به دلایل گوناگون به درازا می‌کشد. در آن صورت، یک «سازمان موقت» شکل می‌گیرد که قواعد و رویه‌های ویژۀ خودش را دارد.

نوشته‌ای که در ادامه بازنشر می‌شود و نخستین بار در رسانه اختصاصی و داخلی گروه «حامیان تأسیس انجمن اصلي» منتشر شده است، توضیح می‌دهد چرا روند تأسیس انجمن‌های اختصاصی اصلی متعددی که در چارچوب انجمن اصلی در دست تأسیس هستند، به درازا می‌کشند و در این صورت، چرا لازم است یک سازمان موقت برای مدیریت دموکراتیک این فرایند تأسیس شود و قواعد تأسیس و اداره این سازمان موقت چیست؟

امید می‌رود این مقاله آموزشی برای فعالان اجتماعی که در پی تأسیس انواع جامعه/انجمن/سازمان‌های مستقل و دموکراتیک و فسادناپذیر و در خدمت مردم و منافع ملی هستند مفید باشد.

با هم این نوشته را بخوانیم. . .



عکس: یکی از کارگاه‌های آموزش دستورنامه رابرت در دفتر کادرها

شرح درس خلاصه دستورنامه رابرت برای مخاطبان ایرانی: نشست چهارم و آخر (مقالات آموزشي )

۱۶ فروردین ۱۴۰۰
سه شنبه 6 آوريل 2021 بوسيله‌ى گروه نويسندگان

چهارمین و آخرین قسمت از شرح درس خلاصه دستورنامه رابرت برای مخاطبان ایرانی در ادامه تقدیم می‌شود. یادآوری می‌شود این مطالب، گزارش مکتوب نکاتی است که در کارگاه‌های آموزش مقدماتی دستورنامه رابرت برای کادرهای حرفه‌ای سازمان معلمان ایران تشریح شده است. هدف از آن کارگاه‌ها، معرفی مبرم‌ترین و پرمصرف‌ترین و مهم‌ترین قواعد قانون عام پارلمانی بود تا کادرهای حرفه‌ای سازمان معلمان ایران با کلیات قانون عام پارلمانی آشنا شوند تا اگر این قواعد را برای ارتقای کیفیت اداره سازمان خود لازم تشخیص دادند، نسبت به تمرین گروهی این قواعد برای یادگیری آن‌ها تصمیم بگیرند.

آن گروه از فعالان اجتماعی که در زمینه ایجاد انواع جامعه/انجمن‌های مختلف تجربه کافی کسب کرده باشند، دریافته‌ اند که این جامعه/انجمن‌ها، به خصوص هنگامی که اعضای آن‌ها همه صاحب رأی و نظر باشند و نتوانند به روش ریش سفیدی و اولیگارشیک خودشان را اداره کنند، به قواعد کامل و جامعی نیاز خواهند داشت تا همه طبق آن قواعد رفتار کنند تا به نتیجه برسند. قانون عام پارلمانی آن قواعد را که به صورت منطقی از روند تصمیم‌گیری گروهی استنتاج شده‌ است، در اختیار علاقمندان قرار می‌دهد. با این همه، به دلیل حجیم بودن کتاب دستورنامه رابرت، خلاصه‌ی مطالب آن کتاب در چهار شرح درس مختصر ارایه شده است که می‌تواند برای فعالان اجتماعی علاقمند و با تجربه مفید باشد.

برای خواندن مقدمه این نوشته‌ها اینجا را کلیک کنید، و برای خواندن قسمت‌های اول، دوم و سوم ارقام مربوطه را کلیک فرمایید و اما قسمت آخر و چهارم این نوشته‌ها:‌



عکس: یکی از کارگاه‌های آموزش دستورنامه رابرت در دفتر کادرها

شرح درس خلاصه دستورنامه رابرت برای مخاطبان ایرانی: نشست سوم (مقالات آموزشي )

۱۶ فروردین ۱۴۰۰
دو شنبه 5 آوريل 2021 بوسيله‌ى گروه نويسندگان

سومین قسمت از شرح درس خلاصه دستورنامه رابرت برای مخاطبان ایرانی در ادامه تقدیم می‌شود. در این قسمت، بخش دیگری از مهم‌ترین پیشنهادهای پارلمانی معرفی می‌شود. در ادامه، قواعد ناظر بر فرایند کسب صحن و تخصیص صحن، به صورت اجمالی تشریح خواهد شد. فقط مقایسه بین روش نوبت دادن و نوبت گرفتن در عرف جاری با روش کسب صحن و تخصیص صحن در قانون عام پارلمانی کافی است تفاوت نظم بر اساس قانون عادلانه با آشوب/استبدادی که در فرایند اداره مجامع تصمیم‌گیری ما به صورت مداوم بازتولید می‌شود، به وضوح آشکار شود.

قسمت پایانی این نبخش از این سلسله مقالات آموزشی به انواع قوانین ناظر بر انجمن‌ها/جامعه‌ها پرداخته است. در این قسمت تعریف جامع و کاملی از اساسنامه/قانون اساسی هر جامعه/انجمن ارایه می‌شود که کمک می‌کند معیاری حقوقی برای تمایز بین اساسنامه، آئین‌نامه و دستورنامه را به خوبی درک کنیم و بر اساس آن قواعد متفاوت ناظر بر این قواعد را به صورت منطقی و استدلالی بفهمیم.

برای مطالعه مقدمه این سلسه مقالات آموزشی اینجا، و برای خواندن بخش‌های اول و دوم نیز، روی ارقام مربوطه کلیک کنید. و اما اصل مطلب:



عکس: یکی از کارگاه‌های آموزش دستورنامه رابرت در دفتر کادرها

شرح درس خلاصه دستورنامه رابرت برای مخاطبان ایرانی: نشست دوم (مقالات آموزشي )

۲۸ اسفند۱۳۹۹
پنج شنبه 18 مارس 2021 بوسيله‌ى گروه نويسندگان

دومین قسمت از شرح درس خلاصه دستورنامه رابرت برای مخاطبان ایرانی در ادامه تقدیم می‌شود. در این قسمت، نظام رتبه‌بندی پیشنهادهای پارلمانی، که پیچیده‌ترین بخش قانون عام پارلمانی است، مرور می‌شود و نکات تازه‌تری در این زمینه مطرح خواهد شد. در ادامه، تعداد دیگری از مهم‌ترین پیشنهادهای پارلمانی توصیف شده است. تمام پیشنهادهای پارلمانی، هشت خصوصیت توصیفی استاندارد دارند که سبب می‌شوند کاربران این پیشنهادها، با کارکرد آن‌ها آشنا شوند و بتوانند در عمل به روش درستی از این پیشنهادهای پارلمانی استفاده کنند. در این قسمت، خصوصیات هشتگانه توصیفی استاندارد پیشنهادهای پارلمانی نیز به اختصار بررسی می‌شود. پیشنهادهای پارلمانی، همچنین، طی شش مرحله متمایز مطرح، بررسی و تصویب می‌شوند. این مراحل به بازی پارلمانی ساختار و نظم و ترتیب می‌بخشد. این مراحل نیز به اجمال در این قسمت معرفی شده است. آخرین بخش این قسمت از این مطالب آموزشی، مهم‌ترین وظایف رئیس جلسه را مورد بررسی قرار داده است که درست بر خلاف نقشی که اکنون رئيسان جلسه در مجامع ایرانی دارند، که ناگزیرند بدون وجود این قواعد عادلانه، به صورت اولیگارشیک جلسات را اداره کنند،‌ حاکی از این است که رئيس جلسه در نقش یک داور و یک قاضی باید عمل کند و همیشه ظاهر بی‌طرف خودش را به نمایش بگذارد.

حتی مقایسه نقش رئيس جلسه در مجامع تصمیم‌گیری اولیگارشیک با مجامع تصمیم‌گیری دموکراتیک نشان می‌دهد که مجامع تصمیم‌گیری فعلی ما چقدر با دموکراسی فاصله دارد و در همین مجامع هم، که قرار است تصمیم‌ها به صورت دموکراتیک اتخاذ شود، چطور استبداد در تمام اجزای خود تجدید تولید می‌شود. . .

برای خواندن مقدمه این سلسله نوشته‌ها اینجا را کلیک کنید. بخش اول را در اینجا بخوانید و بخش دوم را در ادامه . . .



عکس: سرکار خانم طاهره نقی‌ئی دبیرکل محترم سازمان معلمان ایران

شرح درس خلاصه دستورنامه برای مخاطبان ایرانی؛ نشست اول (مقالات آموزشي )

۲۷ اسفند ۱۳۹۹
چهار شنبه 17 مارس 2021 بوسيله‌ى گروه نويسندگان

همانطور که در اینجا گفته شد، مهم‌ترین و مبرم‌ترین و پرمصرف‌ترین قواعد دستورنامه رابرت برای فعالان اجتماعی ایرانی، به صورت خلاصه و به منظور آشنایی مقدماتی با منظومه حقوقی «قانون عام پارلمانی» در چهار حلسه برای تعدادی از کادرهای حرفه‌ای سازمان معلمان ایران ارایه شد. آنچه که در ادامه تقدیم می‌شود، شرح درس نخستین نشست از این نشست‌های چهارگانه است که هم تاریخجه مختصری از این قواعد را بیان می‌کند، هم به نخستین اصلی بنیادین یا اصل بدیهی این شاخه تخصصی از دانش حقوق می‌پردازد و هم پیامد‌های این اصل را معرفی می‌کند که یکی از مهم‌ترین این پیام‌ها، نظام رتبه‌بندی پیشنهادهای پارلمانی است.

با تأکید بر اینکه این قواعد، در واقع قواعد یک بازی گروهی است و کسب مهارت در آن، مثل هر بازی دیگری فقط با بازی بیشتر ممکن خواهد بود، شرح درس نخستین نشست کارگاه آشنایی مقدماتی با دستورنامه رابرت در ادامه تقدیم می‌شود:



شرح درس خلاصه دستورنامه برای مخاطبان ایرانی؛ قسمت اول، مقدمه (مقالات آموزشي )

۲۶ اسفند ۱۳۹۹
سه شنبه 16 مارس 2021 بوسيله‌ى گروه نويسندگان

کسانی که به صورت عمیق و همه جانبه با کتاب جامع و کامل «دستورنامه رابرت»‌ آشنا شده باشند اذعان خواهند کرد که این کتاب، نه فقط قانون عام پارلمانی را توصیف کرده‌ است، بلکه به عنوان یک کتاب حقوق، مبانی فلسفی این قانون را نیز در حد نیاز تبیین و تشریح کرده است و در عین حال، به عنوان یک کتاب آموزشی، حتی طرز کار با این قواعد را نیز به صورت مشروح توضیح داده است.

از سوی دیگر، قانون عام پارلمانی نه فقط قواعد تأسیس و اداره هر نوع جامعه/انجمن را در اختیار علاقمندان قرار می‌دهد، بلکه حتی در سطح ملی نیز قواعد اداره جامعه بر اساس قوانین مورد توافق و با حقوق برابر را نیز تضمین می‌کند که معنای آن «جمهوری» است.

بنا بر این، آشنایی و کسب مهارت بازی با این قواعد نه فقط مهارت ما را در رسیدن به توافق به رغم پذیرش اختلاف‌ها جهت حل مشکلات مشترک اجتماعی ارتقا می‌دهد، بلکه در سطح ملی نیز ما را برای ساختن جمهوری به معنای درست کلمه آماده خواهد ساخت.



پرسش‌هایی برای نقادی «بیانیه نجات ایران» (مقالات آموزشي )

ویرایش اول: ۲۰ مرداد ۱۳۹۷ (ویرایش نهم: ۸ شهریور ۱۳۹۷)
شنبه 11 اوت 2018 بوسيله‌ى گروه نويسندگان

روز ۲۵ خرداد ماه ۱۳۹۷ بیانیه‌ای با عنوان «بیانیه نجات ایران» با امضای گروهی از فعالان اجتماعی منتشر شد. امضاکنندگان این بیانیه دو خواسته مشخص داررند: یک) رفع حصر از رهبران جنبش سبز؛ دو) تعدیل نظارت استصوابی. این خواسته‌ها که البته جدید نیستند. اما این گروه قرار است از این پس به جای «رقابت انتخاباتی» بر «مبارزه سیاسی» نیز تمرکز کنند تا ایران را از خطراتی که «همه از آن‌ها» آگاهند، نجات دهند.

هرچند این بیانیه از لحاظ سیاسی اهمیت دارد و نشان می‌دهد گروه بزرگی از گفتمان‌پردازان اصلاح‌طلبی محافظه‌کارانه با بیرق «تحول‌خواهی» از محافظه‌‌‌کاری فاصله می‌گیرند، اما از نقطه نظر کادرها (یعنی کارورزان کارگاه‌های آموزش دستورنامه رابرت)، این بیانیه یک خصوصیت دارد: نویسندگان و امضاکنندگان آن با دستگاه مفهومی‌ای که «قانون عام پارلمانی» در اختیار می‌گذارد آشنا نبوده‌اند، در نتیجه همان حرف‌هایی را تکرار کرده‌اند که - کم و بیش - از انقلاب مشروطه تا امروز در این کشور تکرار شده است و به نتیجه‌ای هم - که قرار بود «حاکمیت قانون»‌ باشد - نرسیده است.

کادرهایی که به خوبی قانون عام پارلمانی را آموخته باشند می‌دانند که بدون آشنایی با نظام پیچیده‌‌ی این قواعد و رویه‌ها و اصول و مبانی آن‌ها، دستگاه مفهومی‌ لازم برای درک بحرانی که ایران و سایر کشورهای جهان سوم را در خود غرق کرده است، ناشناخته خواهد ماند و این دستگاه مفهومی نیز چیزی نیست که افراد با استعداد قادر به شهود، کشف یا خلق آن باشند. به این دلیل که این دستگاه مفهومی، مثل واقعیتِ «حاکمیت قانون» محصول تاریخ تمدن غرب است. و امکان فهم و درک آن، فقط از طریق آشنایی با این حقوق و قواعد حقوقی ممکن است فراهم بشود (یا نشود!).

به همین دلیل، و به استناد تجربه‌های مکرر، می‌توان به این نتیجه رسید که بحث با نویسندگان و امضا کنندگان این جور بیانیه‌ها و برنامه‌ها و مقالات، که با این قواعد آشنا نیستند و ظرفیت‌های لازم برای آموزش قواعد قانون عام پارلمانی و دقت در ظرافت‌های آن‌ هم در اذهانشان ساخته نشده، بی‌فایده است. با این همه، ضمن بازخوانی این بیانیه، پرسش‌هایی مطرح می‌شود تا کادرها، به عنوان یک تمرین فکری، به آن‌ها بیاندیشند و بکوشند روش‌هایی برای اثرگذاری بر گفتمان‌های ابتر و سترون اصلاح‌‌طلبی محافظه‌کارانه کشف کنند و به ترویج گفتمان جامع مکمل مدد برسانند.

برای متن کامل «بیانیه نجات ایران» (بیانیه شماره یک) اینجا را کلیک کنید. بیانیه شماره دو این گروه نیز - شاید - در آینده و به همین ترتیب نقادی شود. همین مباحث، در کارگاه‌های آموزش دستورنامه رابرت نیز - طبق معمول - مطرح خواهند شد. و اما پرسش‌ها:



پذيرش | تماس | نقشه‌ى سايت | | آمار سايت | بازديد كنندگان : 387674

 پيگيرى فعاليت سايت fa   پيگيرى فعاليت سايت مقالات آموزشي   ?

سايت با اسپيپ درست شده است 3.0.17 + AHUNTSIC

Creative Commons License