كارگاههاي آموزش دستورنامه رابرت (كادرها)
- دفتر كادرها براي آموزش قواعد پيشگزيده ي ادارهي انواع مجامع تصميمگيري و سازمانهاي دموكراتيك تأسيس شده است كه در كتابي با عنوان رابرتز روولز آو اوردر (دستورنامه رابرت) گردآوري و منتشر شده است.
- كتاب دستورنامه رابرت كه نخستين ويرايش آن در سال ۱۸۷۶ در ايالات متحد آمريكا انتشار يافت و برگردان فارسي ويرايش دوازدهم (سال ۲۰۲۰) آن را نشر اختران، روز ۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۴ منتشر کرده است و در دسترس علاقمندان قرار دارد، قواعد و رويههاي قانون عرفي پارلمان را، با حذف بخشهايي از آن كه در خارج از مجامع قانونگذاري كاربرد ندارد، تدوين، تشريح و بر مبناي اصول بنيادين قانون پارلمان تبين كرده است. براي قانون عرفي پارلمان سه تعريف ارايه شده است:
قواعد بازي دموكراسي
قواعد حاكم بر رويههايي كه از طريق آنها قوانين مدني و جزايي تدوين و تصويب ميشوند
قواعد و آدابي كه بر مجامع و سازمانهاي مشورتي و تصميمگيري ناظر و حاکم هستند.
- اگر مایلید از نحوهی سازماندهی به مطالب این وبسایت، سر در بیاورید، ادامه این مطلب را اینجا بخوانید!
«اختران» منتشر کرد: دستورنامه رابرت؛ ویرایش دوازدهم
همزمان با برگزاری نخستین نشست نسل اول بنیانگذاران «انجمن اصلی» که عصر روز چهارشنبه ۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۴ در دفتر کارگاههای آموزش دستورنامه رابرت (دفتر کادرها) برگزار شد، نشر «اختران» ترجمه فارسی ویرایش دوازدهم کتاب دستورنامه رابرت را با عنوان فرعی «قواعد اداره انواع مجامع تصمیمگیری»، در ۷۰۵ صفحه و با جلد گالینگور منتشر کرد.
هنری مارتین رابرت نخستین ویرایش این کتاب را در سال ۱۸۷۶ در ایالات متحد آمریکا منتشر کرد و به همین خاطر، این کتاب به «دستورنامه رابرت» معروف شد.
بعدها، بازماندگان هنری مارتین رابرت، این کتاب را به صورت پیدرپی ویرایش کردند و این کتاب، به مرور، از یک کتاب ساده حاوی قواعد ناظر بر انواع مجامع تصمیمگیری دموکراتیک، به یک کتاب حقوق تبدیل شد که از منظر علم حقوق پارلمانی، درستی این قواعد را نیز تبیین و استدلال کرده است.
قواعد ناظر بر انواع مجامع تصمیمگیری دموکراتیک، طی قرنها و از طریق آزمون و خطا و بدون طرح قبلی، در پارلمان انگلستان ساخته و پرداخته شد و در قرن هفدهم میلادی از طریق مهاجران انگلیسی به قاره جدید انتقال یافت.
مؤلفان متعددی مجموعه این قواعد را در کتابهای گوناگون گردآوری و تبیین کردهاند،اما دستورنامه رابرت، جامعترین و کاملترین مرجعی است که این قواعد را که قواعد دموکراسی است، گردآوری و تبیین کرده است.
در تدوین دوازدهمین ویرایش کتاب دستورنامه رابرت ۶ متخصص با تخصصهای مختلف نقش داشتهاند. در پیشگفتار این مؤلفان، تاریخچه قواعد دموکراسی و نیز تاریخچه کتاب دستورنامه رابرت به صورت مختصر اما جامع تشریح شده است و خوانندگان فارسیزبان برای کسب اطلاعات بیشتر در این زمینه لازم است به پیشگفتار مؤلفان مراجعه کنند.
آنچه در ادامه میآید، به صورت مختصر، تاریخچه ترجمه و انتشار این کتاب را در زبان فارسی روایت میکند:
ثبت است در جریده عالم دوامتان
دفتر «کارگاههای آموزش دستورنامه رابرت» (دفتر کادرها) از نخستین روز فعالیت خود در تاریخ ۲۱ فروردین ۱۳۸۶ به این اصل متعهد شد که ترویج این قواعد در ایران باید حتماُ خارج از قلمرو دولت و بدون اتکا به رانتهای فسادآور و فقط با حمایت مردمی که به ترویج این قواعد باور دارند فعالیت خود را ادامه دهد.
البته، تجربههای دفتر کادرها نشان داده است که دستگاههای دولتی بسیار فشلتر از آن هستند که بتوانند حتی از ارایه خدمات رایگان دفتر کادرها نیز بهره ببرند.
طی ۱۳ سال گذشته که دفتر کادرها، از طریق آزمون و خطا و در جریان برگزاری انواع کارگاههای آموزشی میکوشید تا بهترین روشهای ترویج این قواعد را در فرهنگ ایران خلق کند، بسیاری از فعالان سیاسی اجتماعی، با صرف وقت و حضور خود در این کارگاهها، امکان چنین تجربههایی را فراهم آوردند. دفتر کادرها وظیفه خود میداند از تمام این فعالان اجتماعی که بخشی از عمر عزیز خود را صرف تجربه این جهش فرهنگی کردند، قدردانی کند.
خوشبختانه، «جهش فرهنگی» به مرور از حرکت زیرخاکی خود سربیرون میآورد و میرود تا در سطح ملی شاخ و برگ بگستراند.
در چنین شرایطی است که تجهیز دفتر کادرها به نیروهای کارآمد به یک امر حیاتی تبدیل میشود و برای تحقق این هدف، فعالان اجتماعی، علاوه بر اهدا وقت عزیز خود، لازم است از نظر مالی نیز ـ هر اندازه که میتوانند ـ کمک کنند.
این صفحه الکترونیکی، ساعت ۵ بامداد امروز، چهارشنبه، ۲۶ فروردین ماه سال ۱۴۰۴ راهاندازی میشود تا نام کسانی را که به دفتر کادرها کمک مالی میکنند، در جریده عالم برای همیشه ثبت کند.
نام این افراد، در صورتی که موافقت کنند، در اسناد «چهش فرهنگی» و دفتر کادرها برای همیشه باقی خواهد ماند.
به تمام فعالان اجتماعی سیاسی که دغدغه ترویج حاکمیت مردم در چارچوب قانون عام دموکراسی را دارند، یادآوری میشود که کمک آنان، هرچقدر که ناچیز باشد، وقتی جمع شود دریا خواهد شد.
در ادامه نام و مشخصات کسانی که به دفتر کادرها به صورت ماهانه، کمک مالی میکنند، ذکر میشود. این فهرست با افزوده شدن نام هر بک از چراغ افروزان، ویرایش خواهد شد.
دفتر کادرها:
۰۲۱-۸۸۹۱۱۰۱۷
فهرست مطالب كتاب "دستورنامه رابرت"
ويرايش دهم كتاب رابرتز رولز آو اوردر [2] (دستورنامه رابرت) كه در سال ۲۰۰۰ و در ۸۰۰ صفحه در ايالات متحد آمريكا منتشر شده است، تمام قواعد و رويههاي پيشگزيدهي ادارهي انواع مجامع تصميمگيري و سازمانها و انحمنهاي دموكراتيك را به صورت جامع و كامل تشريح كرده است. ريشهي اين قواعد، به دولتشهرهاي يونان باستان ميرسد. سنتهاي دموكراسي يونان به روم منتقل شد و برخي از آنها در دوران چهار صد سالهي حكومت امپراتوري رم بر بريتانيا، با سنتهاي قبيلهاي آنگلوساكسونها در آميخت. اما بخش اصلي قانون عرفي پارلماني طي حدود هشتصد سال در پارلمانهاي انگلستان ساخته و پرداخته شد و از آنجا به مهاجر نشينهاي قارهي جديد انتقال يافت.
به دليل حضور مهاجر نشينان غيرانگليسي تبار در ايالات متحد آمريكا و شكلگيري سنتهاي متفاوت پارلماني در ايالات مختلف آن كشور، مكتوب كردن و نشر اين قواعد در آمريكا ضرورت پيدا كرد. توماس جفرسو نخستين رئيس مجلس سنا و معاون رئيس جمهور ايالات متحد آمريكا نخستين نگارش اين قواعد را با عنوان راهنمای پراکتیس پارلمانی برای استفاده در سنای ایالات متحده براي استفاده در مجلس سناي آمريكا مكتوب كرد. بعدها، هنري مارتين رابرت براي نخستين بار روايتي از اين قواعد را براي استفاده در انواع جامعه/انجمنها و مجامع تصميمگيري گردآوري و در سال ۱۸۷۶ منتشر ساخت. اين كتاب به همت همسر، عروس، پسر و نوهي هنري مارتين رابرت به صورت مرتب مورد بازنگري قرار گرفته و ویرایشهای جدید آن منتشر شده است و به همین خاطر، از سوي بيش از هشتاد درصدانجمنها و سازمانهاي دموكراتيك در كشورهاي توسعهيافته، به عنوان «مرجع پارلماني» مورد استناد قرار ميگيرد و طبق قواعد آن اداره ميشوند. براي مطالعه بيشتر در اين زمينهها به پيشگفتار اين كتاب دراينجا مراجعه فرماييد.
ويرايش دهم اين كتاب كه زير نظر هنري مارتين رابرت سوم و با همكاري گروهي از وكلاي پارلماني، تهیه و منتشر شده است، سالها پيش (۱۳۸۵) به فارسي ترجمه شد و از طريق وبسايتهاي مختلف در اختيار علاقمندان قرار گرفت. قرار است متن کاغذی آن نیز به همت نشر اختران در آیندهی نزدیک منتشر شود.
گفتنی است که ویرایشهای یازدهم و دوازدهم این کتاب نیز منتشر شده است که با ویرایش دهم آن تفاوتهای بسیار جزئی دارد.
علاقمندان به متن کامل این کتاب میتوانند با دفتر کارگاههای آموزش دستورنامه رابرت (دفتر کادرها) در تهران، با شماره تلفن۸۸۹۱۱۰۱۷ - ۰۲۱ تماس بگیرند. برگزاری انواع کارگاههای آموزشی نحوهی اداره مجامع و جلسات تصمیمگیری بر اساس قواعد منطقی و عادلانهای که در این کتاب تشریح شده است، و نیز، ارایه مشاوره در خصوص تدوین انواع اساسنامهها و آئیننامههای جامعه/انجمن/سازمانها نیز بخشی از خدماتی است که دفتر کادرها ارایه میدهد.
لازم به یادآوری است که از سوی مؤسسه رابرتز رولز آو اوردر، خلاصهی ویرایش دهم کتاب دستورنامه، به صورت رسمی تهیه و منتشر شده است. ترجمه فارسی این کتاب خلاصه نیز اینجا دردسترس علاقمدان است.
فهرست مطالب ترجمه غيرنهايي ويرايش دهم دستورنامه رابرت در ادامه تقديم ميشود:
تازه ترين مقاله ها
تازه ترين مقاله ها
نخستین تجربه محلیسازی دستورنامه رابرت در یک بنگاه تولیدی
به ابتکار و همت جناب آقای اصغر تک دهقان قائم مقام محترم مدیرعامل شرکت بایاسیلندر - تولیدکننده کپسولهای آتشنشانی - برای نخستین بار در ایران این فرصت تاریخی فراهم آمد تا محلیسازی قواعد دستورنامه رابرت در یک بنگاه تولیدی تجربه شود. به همین منظور، روز یکشنبه ۱۳ تیر ماه ۱۳۹۵ نخستین نشست کارگاه آموزش دستورنامه رابرت به گروهی از مدیران کارخانه بایاسیلندر در آبیک قزوین برگزار شد و قرار است اصول و مبانی اولیه قواعد دستورنامه رابرت طی حدود ده جلسهی آتی - که روزهای یکشنبه برگزار خواهد شد - برای کارورزان در کارگاه تشریح شود. پس از این مرحله مقدماتی است که تلاش خواهد شد روند تصمیمسازی و طراحی ساختار و فرآیندهای جاری و نوسازی مداوم آنها در کارخانه، طبق روش عرف پارلمانی و بر اساس خرد جمعی صورت پذیرد.
خصوصیات کادر شورایاران
آغاز فعالیت کادر شورایاران
شروع کارگاه جدید آموزش دستورنامه رابرت
جشن سالروز شروع نخستین کارگاه آموزش دستورنامه رابرت در ایران
معرفی دستورنامه رابرت در دانشگاه فرهنگیان
به همت انجمن علوم اجتماعی دانشکده شهدای مکه دانشگاه فرهنگیان روز سهشنبه ۷ اردیبهشت ۱۳۹۵ نمایشگاه معرفی «دستورنامه رابرت» در سالن اجتماعات این دانشکده برگزار شد و مترجم کتاب و مربی دستورنامه رابرت که به دعوت جناب آقای پرویز انصاریراد سرپرست محترم مرکز آموزش عالی شهدای مکه در این نمایشگاه حضور یافته بود در سخنرانی خود با عنوان «مشکل استراتژیک، تحلیل استراتژیک و راه حل استراتژیک» به معرفی این کتاب و تشریح آموزش قواعد این کتاب به دانشآموزان دوره دبیرستان به عنوان راه حل استراتژیک یک مشکل استراتژیک پرداخت که به ادعای وی عامل اصلی تداوم تمام مشکلات اجتماعی ناشی از فشل بودن سازمانهای اجتماعی در ایران معاصر است. وی در این سخنرانی از معلمان نسل آینده دانشآموزان که در سالن حضور داشتند تقاضا کرد که اگر با کالبدشکافی مشکلات غیرطبیعی ایران امروز به درستی این تحلیل استراتژیک اعتقاد پیدا کردند قسم یاد کنند که در جریان عمل قواعد پیشگزیده تصمیمگیری عادلانه و منصفانه گروهی را به دانشآموزان آموزش بدهند و نسلی را تربیت کنند که بتواند در طول جریان تعیین حق سرنوشت گروهی و اعمال حق الناس اصل عدالت را محقق سازد. هرچند انتظار میرود اعضای محترم انجمن علومی اجتماعی دانشکده شهدای مکه متن کامل این سخنرانی را از نوار پیاده کرده و به نحو مطلوب در اختیار اعضای انجمنهای دانشجویی علوم انسانی قرار دهند و به این ترتیب دستگاه مفهومی لازم برای فهم بحران معاصر را برای آنان فراهم آورند، با این حال، گزارش فشرده آن سخنرانی در همین وبجا به زودی در اختیار علاقمندان قرار میگیرد [2]. در ادامه گزارش نمایشگاه معرفی دستورنامه رابرت تقدیم میشود:
مصوبات دومین اجلاس هستهی ارتقای مدیریت از بیزینس به پروفشن
با همت و پشتکار آقای سید سهیل فاضلی یکی از دانشجویان کارشناسی ارشد دانشکده مدیریت و حسابداری دانشگاه علامه طباطبائی که دوره مقدماتی کارگاههای آموزش دستورنامه رابرت را طی کرده است، دومین اجلاس هستهی ارتقای مدیریت از بیزینس به پروفشن، عصر روز دوشنبه ۲۵ اسفند ماه ۱۳۹۴ با حضور آقای امید ارجمندی یکی دیگر از دانشجویان همان دانکشده و با شرکت مربی دستورنامه رابرت در دفتر کادرها برگزار شد. نخستین اجلاس این هستهی اولیه دوشنبه هفته قبل در همان محل برگزار شده بود و آقای فاضلی به عنوان دبیر و مورخ موقت این انجمن در دست تأسیس مسؤلیت تدوین صورتجلسات و تهیه تاریچهی آن را تا انتخاب مسؤلان دائمی انجمن بر عهده گرفته بود.
در دومین اجلاس هسته ارتقای مدیریت از بیزینس به پروفشن، بعد از قرائت و تصویب صورتجلسه نخستین اجلاس این هسته، و استماع گزارش مسؤلان، مصوبه اجلاس قبل مبنی بر تهیه پیشنویس کارنقشهی تعیین گروه ۱۰ نفره به عنوان گروه حامی ایجاد یک انجمن ارتقای مدیریت از بیزینس به پروفشن، که قرار بود از سوی آقای فاضلی تهیه و برای تصویب به مجمع تقدیم شود، مورد بازنگری و اصلاح قرار گرفت.
در جریان همین مذاکرات خصوصیات متمایز کنندهی انجمن در دست تأسیس و نیز تفاوتهای بنیادین مدیریت به عنوان بیزینس و مدیریت به مثابه پروفشن، به صورت اجمالی بررسی شد.
تحلیل نمونه دستورنامه انجمن معتادان گمنام (جنبش پاکان) - قسمت اول
به پیشنهاد یکی از اعضای انجمن معتادان گمنام (که به خاطر رعایت اصل گمنامی شخصی از ذکر نام وی صرف نظر میشود)، قرار شد در کارگاههایی که روزهای سهشنبه هر هفته در دفتر کارگاههای آموزش دستورنامه رابرت (کادرها) برگزار میشود، نمونه دستورنامه این انجمن که در بخش پایانی کتاب راهنمای سرویسها محلی معتادان گمنام به چاپ رسیده است، بازخوانی و تحلیل شود. آنچه که در ادامه میآید، نکاتی است که در نشست روز سهشنبه ۱۱ اسفند ماه ۱۳۹۴ از سوی مربی دستورنامه رابرت در مورد نمونه دستورنامه انجمن معتادان گمنام مطرح شد. اما چرا این نکات برای تمام کادرها نیز میتواند مفید باشد؟
همانطور که در فهم اهمیت تاریخی یک عکس یادگاری در مورد نقش تاریخی انجمن معتادان گمنام (یا جنبش پاکان) خاطر نشان شده است، این جنبش، «پنهان از چشم رسانهها، بيرون از قلمرو نفوذ احزاب سياسي، دور از دسترس متوليان مذاهب، و بدون يك شاهي تحميل هزينه به دولت، دست به معجزهاي زده است كه تمام مصلحان تاريخ رؤياي آن را در سر داشتند: ساختن يك جامعه انساني مبتني بر فضائل اخلاقي».
در این صورت، باید پرسید: اصلیترین عامل موفقیت این جنبش در سطح جهان، و به ویژه در ایران که عارضه فساد تک تک سلولهایش را عفونی کرده، در چیست؟ بدیهی است که یکی از موضوعهای مورد علاقه دفتر کادرها تأمل در همین مسأله است. چرا که تجربههای انجمن معتادان گمنام در ساختن جامعههای مبتنی بر فضائل اخلاقی، برای تمام انجمنها و سازمانهایی که نمیخواهند به باند قدرت تبدیل شوند بلکه میکوشند کانون انسانیت باقی بماند، آموختنی است.
با توجه به همین نکات است که مباحث مطرح شده در جریان تحلیل نمونه دستورنامه انجمن معتادان گمنام - جنبش پاکان - برای تمام کادرهایی که در پی ساختن سازمانهای پاک و فسادناپذیر هستند، قابل توجه خواهد بود. به همین دلیل، نکات مطرح شده در تحلیل نمونه دستورنامه انجمن معتادان گمنام ایران در اختیار تمام علاقمندان قرار میگیرد. با هم بخش اول این سلسله نوشتار را در ادامه میخوانیم:
دستورنامه رابرت؛ فصل سیزدهم؛ بخش ۴۵: رویه اخذ رأی
برخلاف بعضی از بخشهای کتاب دستورنامه رابرت که قواعد حقوقی عرف پارلمانی را با بیان حقوقی توصیف کردهاند، و درک دقیق معنای آنها مستلزم آشنایی قبلی با اصطلاحات حقوق پارلمانی است، بعضی از بخشهای این کتاب که رویههای پارلمانی را شرح میدهند، آسان یاب است و بدون کمک مربی دستورنامه میتوان آنها را درک کرد و به کار برد. بخش چهل و پنجم کتاب - که ترجمه فارسی ویرایش دهم آن در ادامه تقدیم شده است - به توصیف رویههای گوناگون اخذ رأی پرداخته است و مطالعه آن برای تمام کسانی که در صنعت سازمان سازی فعالیت دارند لازم است.
لازم به تذکر است که این قواعد برای تمام «جامعه»هایی که آحاد آن برای تعیین سرنوشت آن جامعه به مثابه یک کل حق تصمیمگیری و رأی مساوی دارند - اعم از یک انجمن محلی کوچک تا یک جامعه کل به مثابه یک دولت-ملت - به عنوان قواعد پیشگزیدهی عرف پارلمانی، لازم الاحرا هستند. به همین خاطر است که به خصوص بعد از برگزاری انتخابات روز هفتم اسفند ۱۳۹۴ - که خاطرات آن هنوز در اذهان زنده است و پیامدهای آن هنوز موضوع بحث محافل گوناگون - توجه به این قواعد اهمیت مضاعف مییابد.
بدیهی است که رویهها و قواعد تشریح شده در این بخش از کتاب دستورنامه رابرت، فقط بخشی از رویهها و قواعدی هستند که در کل به عنوان یک لگال سیستم، عادلانه بودن فرایند اخذ تصمیم گروهی و انشای قوانین عادلانه را تضمین میکنند. به همین خاطر، در این بخش نیز، به طور طبیعی به قواعد و رویههای دیگری که در سایر بخشهای دیگر کتاب آمده ارجاع شده است و خواننده باید آنها را نیز خوانده باشد تا درک کاملی از این قواعد به مثابه یک لگال سیستم به دست آورد.
تأمل در این قواعد نشان خواهد که روند برگزاری انتخابات در ایران - مانند سایر فرآیندهای پراکتیس پارلمانی - تا چه حد ناقص و معیوب است و بسیاری از تنشهای غیرلازمی که هنگام برگزاری هر انتخابات در کشور تکرار میشود ناشی از همین غیرمنطقی و غیراصولی بودن رویهها و قواعد ناظر بر انتخابات است. و البته، اراده لازم برای برطرف ساختن این معایب نیز فقط هنگامی شکل خواهد گرفت که گروههای حاکم، حق و حقوق مساوی تمام گروههای خارج از حاکمیت را نیز در عمل به رسمیت بشناسند که البته تا رسیدن به آن درجه از بلوغ فرهنگی خیلی فاصله دیده میشود.
در صورتی که در جریان مطالعه دستورنامه رابرت با سؤلات پارلمانی مواجه شدید، یا اگر به این نتیجه رسیدید که اجرای این قواعد - به خصوص به صورت گروهی - بدون تمرینهای کارگاهی، اگر نه غیرممکن اما بسیار دشوار خواهد بود، مربی و دفتر کارگاههای آموزش دستورنامه رابرت برای کمک به شما اعلام آمادگی میکنند.
برای کسب سایر اطلاعات مورد نیاز به مقدمههای دیگری که بر سایر بخشهای این کتاب نوشته شده است، مراجعه فرمایید. اما ترجمه بخش چهل و پنجم کتاب دستورنامه رابرت، ویرایش دهم:
دومین اجلاس کادر البرز: نیازسنجی آموزشی
: خبر هاى كلى
: خبر هاى كلى
سايت با اسپيپ درست شده است 3.0.17 + AHUNTSIC
