منظور از انجمن‌های طراز نوین شهر و روستا، جوامعی است که با حضور تمام اهالی یک شهر و روستا، برای تصمیم‌گیری درباره مشاعات و فضاهای عمومی همان شهر و روستا تشکیل می‌شود و «جوامع مردم خود‌قانون‌گذار» یا «حکومت‌های محلی» هم نامیده می‌شوند.

تأسیس و اداره چنین جوامعی، به عوامل بسیار زیادی بستگی دارد. اما حتی هنگامی که بسیاری از شرایط آماده باشد، به کسانی نیاز است که عزم خود را برای تأسیس چنین جوامعی جزم کرده باشند و مهارت لازم برای این کار را کسب کرده باشند و به خصوص اعتبار کافی برای جلب اعتماد مردم را نیز آفریده باشند.

سازمان حامیان تأسیس انجمن‌های طراز نوین شهر و روستا با این هدف تشکیل می‌شود که روند تأسیس و اداره انجمن‌های طراز نوین شهر و روستا را در سراسر کشور، تسهیل و تسریع کند.

انجمن‌های طراز نوین شهر و روستا قرار است طبق قواعد تشریح شده در دستورنامه رابرت و به خصوص بر اساس تجربه‌هایی که طی ۱۵ سال اخیر از به کارگیری این قواعد در انواع مجامع ایرانی کسب شده است، تأسیس و اداره شوند.

کنوانسیونی که با حضور نمایندگان این انجمن‌ها در سطح ملی تشکیل خواهد شد، اگر طبق قواعد قانون عام حاکمیت مردم (دستورنامه رابرت) تشکیل شود، رکنی است که مشروعیت خواهد داشت تا بر اساس خواست انجمن‌های طراز نوین شهر و روستا، قانون اساسی مورد توافق مردم را تدوین کند و در انجمن‌های عضو به تصویب برساند.

می‌توان اطمینان یافت نظام سیاسی‌ای که به این ترتیب تأسیس می‌شود، خواهد توانست تمام اختلاف‌های موجود در جوامع امروزی را ـ که امری طبیعی، لازم و مفید است ـ به بهترین شکل ممکن مدیریت کند.

با توجه به همین نکات است که اهمیت سازمان در دست تأسیس حامیان انجمن‌های طراز نوین شهر و روستا آشکار می‌شود.

گفتنی است در دهمین نشست اجلاس مؤسس این سازمان، که ساعت ۲۰ روز شنبه ۱۷ آذر ۱۴۰۳ به صورت الکترونیکی برگزار شد، شرایط عضویت در این سازمان به تصویب رسید. آنچه در ادامه می‌آید، به همین موضوع پرداخته است:

در بیست و هفتمین نشست اجلاس مؤسس «انجمن گسترش سواد دموکراسی» که عصر روز پنجشنبه ۱۵ آذر ۱۴۰۳ به صورت حضوری و الکترونیکی در دفتر کادرها برگزار شد، ماده ۳ اساسنامه این انجمن در دست تأسیس، به شرح زیر به تصویب رسید:

ماده ۳: عضویت
هر کس که آزمون ۳۰۰ سئوال آموزشیِ دفتر کارگاه‌های آموزش دستورنامه رابرت (دفتر کادرها) را با موفقیت طی کرده باشد و با امضای این سند، نسبت به مفاد آن متعهد شود، عضو انجمن خواهد بود.

خاطر نشان می‌شود، منظور از «۳۰۰ سئوال آموزشی» جزوه‌ای است حاوی ۳۰۰ سئوال که بر اساس مطالب عمومی کتاب دستورنامه رابرت تدوین شده است و به هر کس که بتواند به ۱۰۰ سئوال که به صورت گزافی از میان این ۳۰۰ ستوال انتخاب خواهد شد، پاسخ درست بدهد، گواهی قبولی در این آزمون داده خواهد شد.

هدف انجمن گسترش سواد دموکراسی نیز «آموزش، تمرین و ترویج سواد دموکراسی (دستورنامه رابرت) در انواع مجامع تصمیم‌گیری و تربیت کادرها برای تحقق این هدف» تعیین شده است.

علاقمندانی که مایلند عضوِ بنیان‌گذار این انجمن شوند می‌توانند از طریق شماره تلفن ۰۹۹۲۳۳۹۳۱۸۶ با خانم روژیا وثوقی، و شماره تلفن ۰۹۱۰۹۱۱۶۲۳۳ با آقای جمشید ایرانی؛ اعضای گروه حامیان تأسیس این انجمن تماس بگیرند و ساعت ۵ بعد از ظهر روزهای پنجشنبه، در نشست‌های حضوری و الکترونیکی اجلاس مؤسس این انجمن شرکت کنند.

در ادامه، ضمن تقدیم فایل پی‌دی‌افی ۳۰۰ سئوال آموزشی، و لینک فایل صوتی بیست و هفتمین نشست اجلاس مؤسس انجمن گسترش سواد دموکراسی،‌ مهم‌ترین نکات مطرح شده در این نشست، به صورت مختصر توضیح داده می‌شود:

به نظر بنیان‌گذاران انجمن در دست تأسیس «گسترش سواد دموکراسی»، منظور از اصطلاح «سواد دموکراسی»، مجموعه قواعد و رویه‌های تشکیل و اداره انواع مجامع تصمیم‌گیری است که به مثابه یک «منطومه حقوقی» در کتاب دستورنامه رابرت تشریح و تبیین شده است. مردمی که طبق این قواعد و رویه‌ها «جامعه» تشکیل دهند، مهارت آن را دارند که قوانین ناظر بر خودشان را، طبق قواعد مورد توافق خودشان، تدوین و تصویب کنند و هرگاه لازم تشخیص دادند، آن‌ها را اصلاح کنند و روزآمد سازند. به چنین جوامعی «جوامع مردم خودقانون‌گذار» یا «دموکراسی حقیقی» گفته می‌شود.

هدف اعلام شده انجمن در دست تأسیس «گسترش سواد دموکراسی»: آموزش، تمرین و ترویج سواد دمکراسی (دستورنامه رابرت) در انواع مجامع تصمیم‌گیری و تربیت کادرها برای تحقق این هدف است.

مانند تمام جامعه/انجمن/سازمان‌هایی که در چارچوب «جهش فرهنگی»، در دفتر کارگاه های آموزش دستورنامه رابرت (دفتر کادرها) تأسیس می‌شوند، بنیان‌گذاران این انجمن نیز موافقت کرده‌اند که روند تأسیس این انجمن، طبق قواعد مندرج در دستورنامه رابرت چلو برود و در جریان تأسیس انجمن، سایر قواعد مندرج در کتاب دستورنامه رابرت نیز به بنیان‌گذاران آموزش داده شود. به همین خاطر، تمام نشست‌های اجلاس مؤسس انجمن در دست تأسیس «گسترش سواد دموکراسی»، یک کارگاه آموزش و تمرین قواعد و سواد دموکراسی نیز محسوب می‌شود.

گفتنی است تمام مطالب ارایه شده در نشست‌های این کارگاه‌ ضبط شده و لینک‌ آن‌ها در اختیار علاقمندان گذاشته شده است.

در ادامه، و ضمن تقدیم لینک فایل‌های صوتی نشست‌های ۲۵امین و ۲۶‌امین اجلاس مؤسس انجمن گسترش سواد دموکراسی، مطالب ارایه شده در این دو نشست،‌ فهرست‌وار معرفی می‌شود:

لینک ۲۵امین نشست اجلاس مؤسس انجمن گسترش سواد دموکراسی:
https://drive.google.com/file/d/1M0E9TOKl6Kd4yF1Q_o03SqhudqHHBhd9/view?usp=drive_link

لینک ۲۶امین نشست اجلاس مؤسس انجمن گسترش سواد دموکراسی:
https://drive.google.com/file/d/1ILS3Cn47tOl8Ok-UmUE8QKgpAxrAJKzX/view?usp=drive_link

و اما خلاصه مطالب:

از یک منظر می‌توان گفت نهمین نشست «سازمان موقت حامیان»، که ساعت ۲۰ روز شنبه ۳ آذر ۱۴۰۳ به صورت الکترونیک دعوت به دستور شد، گفتمان «جهش فرهنگی» را یک گام دیگر به سوی این جمع‌بندی تئوریک نزدیک‌تر کرد که بیرون کشیدن ایران از چاه عقب‌ماندگی، به قول مولوی، به «شیران خدا» نیاز خواهد داشت و «همرهان سست عناصر»، جز اسباب دل‌گرفتگی نخواهند بود.

در عرصه‌ی مبارزه سیاسی، تئوری معروفی وجود دارد که معتقد است «سازمان سیاسی»، در جوامع استبدادی، باید متشکل از کادرها و مبارزان پروفشنال و حرفه‌ای باشد..این تئوری، درستی خود را در جریان مبارزات ضد استبدادی در روسیه دوران تزاری، نشان داد. اما حکومتی که رزمندگان عضو آن سازمان اکثریت (بلشویک)، بعد از کسب قدرت سیاسی برپاداشتند، چنان مخوف و سرکوب‌گر از آب درآمد، که بسیاری از رزمندگانی که در جوامع ماقبل دموکراتیک علیه استبداد‌های سیاسی مبارزه می‌کردند و می‌کنند، نسبت به درستی آن تئوری دچار تردید شدند.

اما، آشنایی عمیق تر با قواعد مندرج در کتاب دستورنامه رابرت، به مثابه یک منظومه حقوقی، می‌تواند به مبارزان پروفشنال کمک کند تا کاستی‌های تئوری لنینی حزب را برطرف سازند و سازمان‌هایی متشکل از کادرهای پروفشنال، اما ـ به معنای واقعی ـ دموکراتیک، ایجاد کنند.

از این منظر، به نظر می‌رسد که مشکل تئوری لنینی «حزب» این نبود که سازمان مبارزان، باید متشکل از حرفه‌ای‌ها باشد، مشکل آن تئودری آن بود که آن مبارزان، از همان ابتدا اعلام کرده بودند که در پی ایجاد دیکتاتوری کارگران و دهقانان هستند و قرائت خاص آنان از همان ایدئولوژی بود که سبب شد محصول کارشان چنان شود که همه از نتایج آن با خبرند.

هدف «سازمان حامیان تأسیس انجمن‌های طراز نوین شهر و روتسا» ـ همانطور که از نام آن پیداست ـ این است که تمام قدرت در اختیار شهروندانی باشد که در انجمن‌های خود به مثابه «جوامع مردم خودقانون‌گذار» سازمان یافته باشند. و هدف این سازمان، فقط تسهیل و تسریع روندی است که به شکل‌گیری «جوامع مردم خودقانون‌گذار» منجر شود.

با این مقدمه است که در ادامه، مهم‌ترین نکات آموزشیِ نهمین نشست اجلاس مؤسس «سازمان حامیان انجمن‌های طراز نوین شهر و روستا»‌، مرور می‌شود:

شواهد فراوانی حاکی از آن است که جامعه ایران، در پی تحولات مولکولی و در مقیاس اقیانوسی، آبستن یک زایمان تاریخی است. آیا کادرهای حاملان «جهش فرهنگی» خواهند توانست به «محتوای»‌ این تحول گریزناپذیر، «صورت» مطلوب را حک کنند؟

از یک منظر، به نظر می‌رسد، محتوای این تحول تاریخی، بازآفرینی جوامع «شبه‌مدرن» باشد که از مشروطه به این سو، ظاهراً بر اساس قانون‌ اساسی یا اساسنامه تأسیس شده‌اند، اما «باطناً» هیئتی اداره شده‌اند.

اگر این تز درست باشد، در آن صورت فقط کادرهای حاملان جهش فرهنگی هستند که به دلیل آشنایی عمیق با علم حقوق پارلمانی می‌توانند، به صورت شهودی، کاستی‌هایی را فهم کنند،‌ که راه حل‌ آن‌ها نیز چیزی جز بازآفرینی جوامع مدرن از جوامع شبه‌مدرن نیست. و برای این کار لازم است فرهنگ سازمانی از هیئتی به مدرن متحول شود. پیشگفتار سی و سومین کتاب ماهِ «خاطرات زیرخاکی»، ویژه آبان ۱۴۰۳، که امروز اول آذر، در ۲۸۱ صفحه منتشر شد، به همین موضوع پرداخته است.

گفتنی است که در طول آبان ماه ۱۴۰۳،‌ علاوه برای روندهای متعددی که در چارچوب «تجربه یک جهش فرهنگی» برای ساختن جوامع مدرن بر اساس علم حقوق پارلمانی در دفتر کارگاه‌های آموزش دستورنامه رابرت جریان داشته است، و قصه‌ی تمام آن‌ها با جرئیات در سی و سومین دفتر خاطرات زیرخاکی روایت شده است، روند بازآفرینی انجمن تخصصی کودک و رسانه هم کلید خورد و پیشگفتار این شماره «خاطرات زیرخاکی»، به همین دلیل، به موضوع بازآفرینی جوامع شبه‌مدرن اختصاص داده شد.

فهرست مطالب سی و سومین دفتر «خاطرات زیرخاکی» در ادامه همین نوشته تقدیم شده است.

خاطر نشان می کند: متن پی‌دی‌افی کتاب‌های «کادرها»، که نقش نشریات آموزشی کارگاه‌های آموزش دستورنامه رابرت را ایفا می‌کنند، رایگان یا همت عالی است. علاقمندانی که بخواهند بابت دریافت کتاب‌ها و کمک به تداوم «جهش فرهنگی» مبلغی پرداخت کنند، می‌توانند کمک‌های خود را به شماره‌ی حسابی که تقدیم می‌شود واریز کنند.

مبالغ دریافتی زیر نظر هیأت امنای دفتر کارگاه‌های آموزش دستورنامه رابرت (کادرها)‌هزینه خواهد شد. سرکار خانم طاهره نقی‌ئی، و آقایان علی‌ اصغر تک‌دهقان، کمال حسینی، شهرام حلاج، عبدالفتاح سلطانی، سهیل فاضلی و علیرضا هاشمی، اعضای هیأت امنا هستند که بر نحوه هزینه‌ کردن کمک‌های مالی دریافتی، طبق اصولی که اعلان خواهد شد، نظارت خواهند کرد و گزارش دخل و خرج وجوه دریافتی را به صورت علنی منتشر خواهند کرد.

علاقه‌مندانی که تمایل دارند کتاب‌های کادرها را دریافت کنند می‌توانند با شماره تلفن‌های ۸۸۹۱۱۰۱۷ و ۰۹۳۵۶۵۲۸۶۱۱ (دفتر کادرها) تماس بگیرند یا پیام بگذارند تا متن الکترونیکی یا کاغذی کتاب به آنان تقدیم شود.

و اما فهرست مطالب این دفتر:

تجربه تأسیس گروه «ستاره» می‌تواند الگویی باشد برای تمام «افراد» کارآفرین و با اراده‌ای که مایلند با دعوت از دوستان و آشنایان قابل اعتماد خود،‌ «حلقه»‌ی یک شبکه‌ی سراسری ایجاد کنند تا بتوانند با کمک هم و در هماهنگی با هم، ایران را ـ که از مدارسه توسعه خارج شده است - از چاه توسعه‌نیافتگی بیرون بکشند. این نوشته به اختصار، به تشریح تجربه تأسیس گروه «ستاره» می‌پردازد که دهمین نشست اجلاس مؤسس آن، ، ساعت ۳ بعد از ظهر روز جمعه ۱۸ آبان ماه ۱۴۰۳ در دفتر کادرها برگزار شد.

گروه «ستاره» به همت یک کارآفرین نیکوکار که در عرصه ساخت مدرسه در مناطق محروم کشور فعالیت‌های گسترده دارد، در دست تأسیس است. هدف ضمنی بنیان‌گذار اولیه این گروه ـ که مایل نیست نامش عنوان شود ـ این است که این گروه، بر اساس تجربه‌های به کارگیری قواعد دستورنامه که طی ۱۵ سال گذشته و در جریان «تجربه یک جهش فرهنگی»‌ کسب شده‌‌اند، بنیان گذاشته شود.

در حال حاضر کسانی که تمایل دارند برای تحقق هرهدف اجتماعی یک «جامعه/انجمن/سازمان» ایجاد کنند، معمولاً طبق عرف جاری، یا طبق دستورالعمل‌های سازمان‌های حاکمیتی، دست به اقدام می‌زنند و نتیجه کار آنان همین است که مشاهده می‌شود: به خاطر عدم آشنایی کامل با قواعد نسبتاً پیچیده‌ی تأسیس جوامع مدرن، به صورت هیئتی عمل می‌کنند و در همان گام‌های اولیه، و بعد از بروز اختلافاتی که در هر جمع انسانی طبیعی و اجتناب‌تاپذیر است، با مشکلاتی مواجه می‌شوند که معمولاً گروه را از هم می‌پاشاند و به ناچار فروغ ستاره، پیش از طلوع غروب می‌کند.

بدیهی است سازمان‌های حاکمیتی که به بوروکراسی ناکارآمد دولتی وابسته‌ هستند به حیات مومیایی خود ادامه می‌دهند و از قِبَل مکیدن سرمایه عمومی که تقریباً به طور کامل در کنترل حکومت قرار گرفته است، بقای زیان‌بار خود را حفظ می‌کنند.

در شرایطی که کل مردم ایران در میان میدان یک مبارزه فردی اما همه جانبه قرار گرفته‌اند، رویه‌ای که بتواند این تلاش‌های فردی و ملکولی را در حهت یک افق ملی سامان دهد، هر روز بیش از پیش به یک ضرروت مبرم تبدیل می‌‌شود.

نوشته‌ای که در ادامه می‌آید، می‌کوشد به اختصار روند شکل‌گیری گروه‌هایی مثل گروه «ستاره» را، به لحاظ تئوریک تبیین کند و نشان دهد که چطور طلوع چنین ستارگانی، اگر در پهنه‌ی یک کلان‌راهبرد (گراند‌ استراتژی) شکل بگیرند و بتوانند بر فقر تئوریک خود غلبه کنند، در آن صورت می‌توان به امکان اجماع عمومی برای تعیین یک افق ملی امیدوار شد و ابتدا، به مرور و سپس، سیل‌آسا‌، به سمت آن حرکت کرد.

تقریباً تمام مطالبی که در بیست و چهارمین نشست اجلاس مؤسس «انجمن گسترش سواد دموکراسی» که عصر روز پنجشنبه ۲۴ آبان ۱۴۰۳ به صورت حضوری در دفتر کادرها برگزار شده بود، مطرح شد، جنبه آموزشی داشت؛ اما خصوصیات آن‌ها این بود که با تمرین قواعد باری همراه شده بود و شاید به همین خاطر، تا حد قابل توجهی، جذاب به نظر می‌رسید.

به همت آقای جمشید ایرانی دبیرکل حزب فرزندان ایران و رئیس کمیسیون حقوقی خانه احزاب و بنیان‌گذار اولیه این کارگاه آموزشی‌، صدای تمام نشست‌های این کارگاه‌ ضبط شده است تا در اختیار فعالان اجتماعی سیاسی علاقه‌مند قرار بگیرد.با این همه، مطالب بیست و چهارمین نشست، به دلیل حضور مهمانان جدید، به ترتیبی ارایه شد که بخش قابل توجهی از مبرم‌ترین قواعد سواد دموکراسی (به روایت دستورنامه رابرت) در آن تشریح و تبیین شده است. از همین رو، به فعالان اجتماعی سیاسی پروفشنال توصیه می‌شود این فایل صوتی را گوش کنند و نسبت به تکثیر آن در میان سایر فعالان اجتماعی علاقمند دریغ نورزند.

«سواد دموکراسی» علاوه بر قواعد نسبتاُ پیچیده‌ای که بخش اصلی آن با چشم سر قابل رؤیت نیست و به همین دلیل تا پیش از ترجمه کتاب دستورنامه رابرت در ایران ناشناخته مانده بود، مهارت یک بازی گروهی پیچیده برای کسب اکثریت در یک مجمع تصمیم‌گیری در چارچب همین قواعد هم هست. این مهارت مثل هر مهارت دیگری به صورت مستمر می‌تواند ارتقا یابد. از همین رو، کارگاه‌هایی که برای آموزش این قواعد در دفتر کارگاه‌های آموزش دستورنامه رابرت (دفتر کادرها) برگزار می‌شود،‌ روند تأسیس یک انجمن را به صورت تمرینی آغاز می‌کنند. این که این انجمن‌های تمرینی به حیات خود ادامه بدهند یا نه، به اراده و توانمندی بنیان‌گذاران و شرکت‌کنندگان در کارگاه بستگی می‌یابد. با این همه، شواهد فراوانی حاکی از آن است که گویا «انجمن گسترش سواد دومکراسی» هم از جمله کارگاه‌هایی است که چه بسا نتیجه آن تأسیس یک انجمن کارآمد و اثربخش برای ترویج سواد دموکراسی در کشور باشد. باید منتظر ماند و نتیجه را دید.

در ادامه، به سرفصل نکاتی که در بیست و چهارمین نشست اجلاس مؤسس انجمن گسترش سواد دموکراسی ارایه شده است اشاره و لینک فایل صوتی آن تقدیم می‌شود:

در هشتمین نشست اجلاس مؤسس «سازمان حامیان تأسیس انجمن‌های طراز نوین شهر و روستا» (سازمان حامیان) که ساعت ۸ بعد از ظهر روز شنبه ۲۰ آبان ۱۴۰۳ به صورت الکترونیکی دعوت به دستور شد، شرایط عضویت در این سازمانِ در دست تأسیس مورد بررسی قرار گرفت.

طبق معمول، روند تأسیس هر جامعه/انجمن/سازمان جدید در دفتر کارگاه‌های آموزش دستورنامه رابرت (دفتر کادرها)،‌ صرف‌نظر از هر هدف مشخصی که انجمن در دست تأسیس برای خود تعریف می‌کند، یک فرایند توامان آموزش و تمرین قواعد ساخت جامعه مدرن (دستورنامه) هم خواهد بود. اما قرار است «سازمان حامیان» علاوه بر این هدف ضمنی، به عنوان یک ستاد اجرایی، زمینه را برای تأسیس انجمن‌های طراز نوین شهر و روستا در سراسر کشور آماده کند. چرا این هدف بلند‌پروازانه مهم است و چگونه می‌تواند محقق شود؟

نوشته‌ای که در ادامه تقدیم می‌شود، به بهانه برگزاری هشتمین نشست اجلاس مؤسس «سازمان حامیان» به همین موضوع می‌پردازد:

در پی برگزاری دومین نشست تعویقیِ هفتاد و یکمین اجلاس هیئت مدیره انجمن تخصصی کودک و رسانه که ساعت ۶ بعد از ظهر روز شنبه ۱۹ آبان ۱۴۰۳ به صورت الکترونیکی دعوت به دستور شد، این ایده شکل گرفت که عنوان سی و سومین دفتر «خاطرات زیرخاکیِ»، ویژه آبان ۱۴۰۳، که در نخستین روز آذر منتشر خواهد شد، تیتر همین نوشته باشد: درس‌های تجربه بازآفرینی یک «جامعه». در این پیشگفتار قرار است چه نکاتی مطرح شود و ارتباط آن‌‌ها با «انجمن تخصصی کودک و رسانه»، از یک سو، و «جهش فرهنگی»، از سوی دیگر، چیست؟ نوشته‌ی مختصری که در ادامه تقدیم می‌شود به همین مسائل می‌پردازد: